Παρασκευή, 5 Δεκεμβρίου 2014

Εις θάνατον!



Η δίκη των έξι μέσα από τα πρακτικά, τα παραλειπόμενα και τα “ψιλά” των εφημερίδων είναι το αντικείμενο του βιβλίου “Εις θάνατον!” του Βασίλη Τζανακάρη. Ο τόμος, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Μεταίχμιο”, είναι πιο επίκαιρος από ποτέ, με δεδομένη την πρόσφατη αθώωση των έξι από τον Άρειο Πάγο.  
Στις 6.30 τα ξημερώματα της 15ης Νοεμβρίου 1922 ο πρόεδρος του έκτακτου στρατοδικείου Αλέξανδρος Οθωναίος, που από τις 31 Οκτωβρίου δίκαζε τους οκτώ κατηγορούμενους ως υπεύθυνους για τη Μικρασιατική Καταστροφή -ανάμεσά τους τρεις πρώην πρωθυπουργούς, δύο υπουργούς και έναν αρχιστράτηγο-, θα ανέβει στην έδρα, στο κτίριο της παλαιάς Βουλής και με φωνή παλλόμενη από τη συγκίνηση θα διαβάσει την καταδίκη σε θάνατο έξι από αυτούς εν ονόματι του βασιλιά Γεωργίου, που πριν από δύο μήνες είχε διαδεχτεί τον πατέρα του Κωνσταντίνο. Οι έξι καταδικασθέντες σε θάνατο θα οδηγηθούν πρώτα στις φυλακές Αβέρωφ και στις 11.30 της ίδιας ημέρας στο Γουδί, μπροστά στις κάνες του εκτελεστικού αποσπάσματος…

Το βιβλίο αρχίζει στην “αμαρτωλή” Αθήνα της κυβέρνησης Τριανταφυλλάκου, με τα “εθνικά αεροπλάνα” να ρίχνουν τις προκηρύξεις της επανάστασης, τον βασιλιά Κωνσταντίνο να αποχαιρετά για δεύτερη φορά την Ελλάδα, τον Θεόδωρο Πάγκαλο να συλλαμβάνει στο όνομά της τους ενόχους πολιτικούς και τη συγκρότηση ενός έκτακτου στρατοδικείου που θα δίκαζε οκτώ από αυτούς και θα έστελνε τους έξι στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Δικαίωση 88 χρόνια μετά

Στις σελίδες του τόμου ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει μέρα με τη μέρα, και μερικές φορές ώρα με την ώρα, το συνταρακτικό αυτό γεγονός, με όλα όσα κατέθεσαν οι μάρτυρες ή είπαν οι στρατοδίκες, να διαβάσει τις απολογίες των μελλοθανάτων, να ζήσει όλη εκείνη την εφιαλτική εποχή, και μαζί της την καθημερινότητα των ανθρώπων, τις προσπάθειες για διάσωση των καταδικασμένων, τα παραλειπόμενα της δίκης, την εκτέλεση και τις μετέπειτα εξελίξεις, όταν η πλευρά των θυτών άρχισε να “τα παίρνει πίσω”, όσον αφορά την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας, με πρώτο τον Θεόδωρο Πάγκαλο.
Το πιο παράδοξο από όλα είναι ότι 88 χρόνια μετά, στις 20 Οκτωβρίου του 2010, ο Άρειος Πάγος έκρινε αθώους των κατηγοριών τους άλλοτε πρωθυπουργούς της Ελλάδας Π. Πρωτοπαπαδάκη, Δ. Γούναρη, Ν. Στράτο, τους υπουργούς Γ. Μπαλτατζή και Ν. Θεοτόκη καθώς και τον αρχιστράτηγο της στρατιάς της Μικράς Ασίας Γ. Χατζανέστη.