Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015

Ταξίδι στη Μάνη


Το Γύθειο με το νησάκι του την Κρανάη

Το Γύθειο ιδρύθηκε από τον Ηρακλή και τον Απόλλωνα. Υπήρξε κατά την αρχαιότητα το επίνειο (ο κύριος λιμένας) της Σπάρτης. Με την κωμόπολη συνδέεται το νησάκι Κρανάη (Νησί ή Μαραθονήσι για τους ντόπιους σήμερα), όπου πέρασαν την πρώτη νύχτα τους ο Πάρις με την Ωραία Ελένη.
Την περίοδο 195 π.Χ. - 297 μ.Χ. το Γύθειο φέρεται ανεξάρτητο από τη Σπάρτη, και ήταν η πρωτεύουσα του Κοινού των Ελευθερολακώνων, στολισμένο με μαρμάρινα μέγαρα, ιερά και ναούς θεών και με πολλά καλλιτεχνήματα. Πολλά ερείπια από τη ρωμαϊκή εποχή διασώζονται στην ευρύτερη περιοχή, ενώ από την αρχαιότητα διασώζονται στην παλιά πόλη το αρχαίο θέατρο, στον δε λόφο πίσω από την πόλη τα ερείπια ενός ιερού του Διονύσου.

Το αρχαίο Θέατρο

Το 375 μ.Χ. συνέβη ένας μεγάλος σεισμός, και το παλιρροϊκό κύμα που δημιουργήθηκε καταπόντισε το Γύθειο στα νερά του Λακωνικού Κόλπου, θάβοντας ή πνίγοντας τους κατοίκους του, όσοι δεν πρόλαβαν να καταφύγουν στα γύρω υψώματα. Έτσι, από την παλαιά πόλη έμεινε μόνο ένα τμήμα που σήμερα λέγεται "Παλαιόπολη", το ΒΑ τμήμα του σημερινού Γυθείου. Σ΄ αυτό το τμήμα και στον παρακείμενο θαλάσσιο βυθό, βρέθηκαν τα περισσότερα αρχαία μάρμαρα, ψηφιδωτά δάπεδα, τμήματα αγαλμάτων θεών και ηρώων, καθώς και θεμέλια οικοδομών, που αποτελούν τους μάρτυρες της λαμπροστόλιστης πόλης. Ακόμη, δε, στη θάλασσα του Γυθείου κρύβονται άθιχτα τα απομεινάρια της παλαιάς εποχής...

Το Γύθειο κατά τον 18ον αιώνα. Γκραβούρα από το βιβλίο των D. et Ν. Stephanopoli, «Voyage en Grece», Παρίσι 1800


Το σύγχρονο Γύθειο υψώνεται αμφιθεατρικά στους ανατολικούς πρόποδες του αρχαίου "Λαρυσίου όρους", που σήμερα ονομάζεται από τους ντόπιους «Ακούμαρος» ή «Κούμαρος», ακριβώς πάνω από τον κυρίως λιμένα, που θεωρείται ο ασφαλέστερος της ΝΑ Πελοποννήσου. 

Το σύγχρονο Γύθειο

Το παλιό Παρθεναγωγείο

Το παλιό Παρθεναγωγείο του Γυθείου  κτίστηκε το 1896 και είναι έργο του περίφημου Γερμανού αρχιτέκτονα  Έρνστ Τσίλερ, που έκτισε μεταξύ άλλων και το κτίριο της Βουλής των Ελλήνων  όπως και το Δημαρχείο του Γυθείου.

Το Δημαρχείο του Γυθείου

Μόλις 2 χλμ. από την πόλη του Γυθείου βρίσκεται το Μαυροβούνι. Οικισμός χτισμένος στην κορυφή ενός λόφου, με γραφικά παραδοσιακά κτίσματα και μια απέραντη αμμουδερή παραλία με χοντρή άμμο, μήκους 5 χλμ. περίπου, με διαυγή και πεντακάθαρα νερά.

Το Μαυροβούνι

Ξεκινώντας από το Γύθειο, μπορούμε να επισκεφθούμε τους σημαντικότερους σταθμούς της Μάνης: από την Αρεόπολη και το Σπήλαιο του Διρού έως το Λιμένι, τον Γερολιμένα, τη Βάθεια και το Ταίναρο.

Αρεόπολη, μανιάτικο ταμπεραμέντο

Η Αρεόπολη είναι χωριό της Ανατολικής Μάνης. Είναι ιστορικός οικισμός, που διατήρησε την ανεξαρτησία του επί Τουρκοκρατίας, πατρίδα των Μαυρομιχαλέων. Στην Αερόπολη συγκροτήθηκαν οι πρώτες ένοπλες ομάδες όπου ύψωσαν τη σημαία της επανάστασης.

Σε αυτόν τον χώρο υψώθηκε η Σημαία της Εθνεγερσίας στις 17/3/1821

Σημαία του σώματος της Αν. Μάνης, κατά την πολιορκία και άλωση της Μονεμβασιάς

Το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο στον κόσμο, η Γλυφάδα ή Βλυχάδα του Διρού

Κάτω από τα μανιάτικα χώματα κρύβεται μια ανείπωτη ομορφιά, το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο στον κόσμο. Το Σπήλαιο του Διρού, του οποίου το συνολικό μήκος φτάνει τα 6000 μέτρα. Το σπήλαιο αποτελείται από σταλακτίτες και σταλαγμίτες, και παλαιότερα ήταν χερσαίο, όμως με την πάροδο των αιώνων η στάθμη του νερού ανέβηκε από τη θάλασσα και έτσι οι σχηματισμοί των σταλακτιτών μοιάζουν με λευκές κολώνες που βγαίνουν μέσα από το νερό. 

Το Λιμένι

Το Λιμένι, ο παλιός οικισμός της οικογένειας Μαυρομιχάλη, είναι ένα παραθαλάσσιο χωριό της Μάνης και ένας από τους ωραιότερους και πιο παραδοσιακούς οικισμούς της περιοχής. Βρίσκεται σε απόσταση 5 χλμ από την Αρεόπολη και περίπου 27 χλμ από το Γύθειο.

Γερολιμένας: Το πιο έντονο φως της Μεσογείου

Μόνο και μόνο το ότι ο Γερολιμένας είναι η περιοχή με το πιο έντονο φως της Μεσογείου, σύμφωνα με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ερευνών, αξίζει να τον επισκεφθείτε. Το θαλασσινό Φαρ Ουέστ, όπως έχει χαρακτηριστεί από πολλούς περιηγητές, σου κόβει την ανάσα, καθώς αντικρίζεις τον τεράστιο βράχο του και το μάτι του επισκέπτη χάνεται στο άπειρο, πέρα από το ακρωτήριο Ταίναρο.

Γοητευτικό παραθαλάσσιο χωριουδάκι –που θυμίζει έντονα χωριά της Σικελίας- με παραδοσιακό γραφικό λιμάνι που εθεωρείτο στην αρχαιότητα "Ιερός Λιμένας". Και σ’ αυτό το γεγονός οφείλεται και η σημερινή ονομασία του.

Βάθεια

Σε απόσταση περίπου είκοσι λεπτών από τον Γερολιμένα, με κατεύθυνση προς το Ακρωτήριο Ταίναρο εμφανίζονται από μακριά μια χούφτα πυργόσπιτα, σκαρφαλωμένα πάνω σε πλαγιά. Οι πέτρινοι πύργοι της Βάθειας, που χτίστηκαν τον 18ο και τον 19ο αιώνα είναι δύο ή τριών επιπέδων, έχουν πολύ μικρά παράθυρα που λειτουργούσαν ως πολεμίστρες και αποτελούν μοναδικά δείγματα λαϊκής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Οι πύργοι της Βάθειας έχουν επανειλημμένως κερδίσει -ακόμη και την πρώτη θέση- σε διαγωνισμούς φωτογραφίας.

Ακρωτήριο Ταίναρο

Στο τέλος της Μάνης και της Ηπειρωτικής Ελλάδας το ακρωτήρι Ταίναρο αποτελεί το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, ενώ για τους αρχαίους Έλληνες σηματοδοτούσε το πέρασμα στον Κάτω Κόσμο. Το όνομά του οφείλεται στον μυθικό ήρωα και οικιστή Ταίναρο, γιο του Δία που έχτισε την ομώνυμη πόλη. Εδώ τοποθετείτο κατά τη μυθολογία μία από τις πύλες του Άδη, απ’ όπου πέρασε ο Ηρακλής προκειμένου να αντιμετωπίσει τον Κέρβερο. Και ο Ορφέας όμως στα Αργοναυτικά αναφέρει ότι έχοντας εμπιστοσύνη στην κιθάρα του, την οποία θα χρησιμοποιούσε για να μαγέψει τους κατοίκους του Κάτω Κόσμου, κατέβηκε τη σκοτεινή οδό του Ταινάρου και μπήκε στο ανάκτορο του 'Aδη αναζητώντας τη νεκρή του σύζυγο Ευρυδίκη.

Ορφέας και Ευρυδίκη, έργο του Γερμανού γλύπτη Arno Breker

Το Ταίναρο ή Ακροταίναρο είναι μια πολυσυζητημένη περιοχή που αναφέρεται πρώτη φορά στον Ομηρικό Ύμνο για τον Απόλλωνα. 
Η αρχαιότατη πόλη Ταίναρο ήταν οικισμένη από τη προκλασική εποχή, γύρω από τον ναό του Ήλιου. Στη συνέχεια, στους κλασικούς Ελληνικούς χρόνους έγινε ναός του Ποσειδώνα. Από επιγραφές και από πληροφορίες συγγραφέων μαθαίνουμε ότι το Ταίναρο ήταν, επί σειρά αιώνων, το θρησκευτικό κέντρο των Λακώνων. Εκεί υπήρχε σύμφωνα με τον Παυσανία ο ναός του Ταινάριου (Γαιήοχου) Ποσειδώνα, ο οποίος λατρευόταν ιδιαίτερα  από τους Λάκωνες. Ο ναός αποτέλεσε κέντρο του «Κοινού των Ελευθερολακώνων» και διέθετε χάλκινο αφιέρωμα με το Κιθαρωδό Αρίωνα πάνω σε δελφίνι. 

Το «Άστρο της Αριάς»

Περίπου 500 μ. από το ναό του Ποσειδώνα και εντός του χώρου της αρχαίας πόλης Ταίναρος σώζεται διακοσμητικό ψηφιδωτό από δάπεδο οικίας της Ελληνιστικορωμαϊκής εποχής (1ου αι. μ.Χ.), αποκαλούμενο «Άστρο της Αριάς».

Επίσης, σύμφωνα με τον Παυσανία, στην περιοχή υπήρχε και μία πηγή που είχε την ιδιότητα να δείχνει σε όσους την κοιτούσαν λιμάνια και πλοία. 
Στην κορυφή του βράχου δέσποζε ο ναός του Ποσειδώνος και νεκρομαντείο ψυχών, σήμερα ένα ιερό αφιερωμένο στους Άγιους Ασώματους (ευθεία παραπομπή στους νεκρούς).

Tο εσωτερικό του ναού σήμερα

Η Πύλη του Άδη

Η είσοδος του σπηλαίου

Στην  δυτική πλευρά του ακρωτηρίου διακρίνεται η είσοδος του σπηλαίου. Μετά τον κατακλυσμό του Αιγαίου, το σπήλαιο κατακλύσθηκε.  Πάνω από την είσοδο του σπηλαίου φαίνεται η οπή, όπου γίνονταν οι καθαρμοί και πιο ψηλά, μία αίθουσα.

Η ορθογώνια οπή που είχε διανοιχτεί πάνω από την είσοδο του σπηλαίου.

Το Ονειρομαντείο Ταινάρου

Οι ντόπιοι υποστήριζαν ότι η λέξη Κριτήρι, που λέγεται για το Ακροταίναρο, δεν σημαίνει Ακρωτήρι αλλά Κριτήριο των Ψυχών ή Ανώτατο Δικαστήριο. 
Μια νεοελληνική παράδοση από τη Μάνη περιγράφει τη μυθολογία της σπηλιάς που βρίσκεται στην άκρη του ακρωτηρίου Ταίναρο. Το σχετικό κείμενο έχει ως εξής:

"Σε μια σπηλιά που είναι στον Κάβο-Ματαπά, κατεβαίνει πολλές φορές ο Μιχαήλ ο Αρχάγγελος και βγάζει τις ψυχές που τους συχώρεσε ο Θεός τις αμαρτίες τους. Άλλοι πάλι λένε πως σ' αυτή τη σπηλιά μένουν βρικόλακες και πως ο Μιχαήλ ο Αρχάγγελος, όταν παρακαλεστούν σ' αυτόν οι άνθρωποι, πηγαίνει και τους ρίχνει από εκεί στα Τάρταρα, για να γλυτώσει τον κόσμο".
Ν. Πολίτη,  "Παραδόσεις", τομ. Β

Σήμερα είναι το μόνο μέρος στην Ελλάδα που γίνονται βαπτίσεις στη θάλασσα! (βλέπε εδώ)

Βαφτίσια με κολυμπήθρα το Ταίναρο: Καλοκαιρινά μυστήρια στη Μάνη



Και μπορεί ο Ιερέας να δίνει την δική του ερμηνεία ότι: «Επειδή παλιά υπήρχαν οι βεντέτες, ο κόσμος δεν παντρευόταν και δεν βαφτιζόταν σε εκκλησίες. Προτιμούσαν να το κάνουν σπίτι τους, μακριά από την εκκλησία του χωριού από φόβο», εμείς όμως πιστεύουμε ότι  η γη έχει δύναμη και η γη της Μάνης είναι πραγματικά ξεχωριστή.

thulebooks.gr