Πέμπτη, 30 Ιουλίου 2015

Ινδοευρωπαϊκή ποίηση και μυθολογία


Martin L. West

Το βιβλίο του καθηγητή Martin L. West, Ινδοευρωπαϊκή ποίηση και μυθολο­γία, παραδόθηκε στο αναγνωστικό κοινό από τις εκδόσεις του Ινστι­τούτου Νεοελληνικών Σπουδών (Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Αντικείμενο του βιβλίου είναι η συγκριτική εξέταση των στοιχείων που αφο­ρούν τις ποιητικές και μυθολογικές παραδόσεις των ινδοευρωπαϊκών λαών. Σημαντικός άξονας αναφοράς αυτής της επιμελημένης έκδοσης, αποτελεί η Ελλάδα, καθώς διερευνώνται οι επιβιώσεις της ινδοευρωπαϊκής παράδοσης στα ομηρικά έπη και σε άλλα πρώιμα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας.

Ο ελληνιστής καθηγητής Martin L. West, κλασικός φιλόλογος, μας είναι γνωστός μέσα από τα πολυάριθμα έργα του. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και το πληρέστερο σύγχρονο εισαγωγικό εγχειρίδιο που διαθέτουμε σήμερα για την αρχαία ελληνική μετρική.

Το εξώφυλλο της αγγλικής έκδοσης

Το βιβλίο αποτελεί μετάφραση από τα αγγλικά ενός κλασικού εγχειριδίου για τις συγκριτικές σπουδές των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών και φιλολογιών (Indo-European Poetry and Myth, 2007). Στην ελληνική έκδοση προστέθηκαν στις υποσημειώσεις, σε ορθές αγκύ­λες, πρόσθετες πληροφορίες, κυρίως βιβλιογραφικής φύσης ή ορισμένες διευκρινιστικές σημειώσεις, με την ένδειξη [Σημ. του επιμ.]. Επίσης, μεταφράσθηκαν στην ελληνική όλα τα παραθέματα, ακόμη και εκείνα τα οποία ο συγγραφέας δεν είχε μεταφράσει στην πρωτότυπη έκδοση, ενώ σε ορι­σμένες περιπτώσεις προστέθηκε το αρχαίο ελληνικό κείμενο μαζί με τη με­τάφραση εκεί που ο συγγραφέας παραθέτει μόνο τη μετάφραση· προστέ­θηκε επίσης ένας πίνακας με συντομογραφίες, ο οποίος δεν υπάρχει στην αγγλική έκδοση.

Το περιεχόμενο του βιβλίου ποικίλει. Θέματα που διαπραγματεύεται είναι η θέση του ποιητή και της ποίησης, οι θεοί, από τον πατέρα Ουρανό και τη μητέρα Γη μέχρι τον θεό Ήλιο και την κόρη του, τους θεούς του κεραυνού, των ανέμων και της φωτιάς, τις Νύμφες και τα στοιχειά, οι παρακλητικοί ύμνοι και τα ξόρκια, οι κοσμολογικές αντιλήψεις, οι αντιλήψεις για τον θάνατο και την υπέρβαση του θανάτου με το κλέος, η τυπολογία του βασιλιά και του ήρωα, ο ήρωας ως πολεμιστής, τα στερεότυπα της αφήγησης της μάχης.

Ο Προμηθέας του Gustave Moreau1868

Σημείο που αξίζει να επισημάνουμε είναι η διερεύνηση των στοιχείων εκείνων που μαρτυρούν την προ­γονική ‘ινδοευρωπαϊκή’ μητρική γλώσσα Ελλήνων και Ευρωπαίων και ενός μέρους των λαών της νότιας Ασίας.

Οι ομιλητές της πρωτοελληνικής, οι οποίοι έφτασαν στην περιοχή του Αιγαίου έφεραν μαζί τους όχι μόνο μια νέα γλώσσα αλλά και μια κληρονομιά θρησκευτική, μυθολογική και ποιητική.

Πολλά στοιχεία αυτής της ινδοευρωπαϊκής παράδοσης επιβιώνουν στα ομηρικά έπη και σε άλλα πρώιμα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας, καθώς επίσης και στις ποιητικές και τις μυθολογικές παραδόσεις άλλων ινδοευρωπαϊκών λαών.


Έναν άλλον προβληματισμό που καταθέτει ο συγγραφέας είναι το θέμα του ανάμεικτου ελληνικού πολιτισμού. Ήταν αναπόφευκτο αυτός ο πολιτισμός να δεχτεί εξωτερικές επιδράσεις, κατά την όψιμη Περίοδο του Χαλκού και την πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, ιδιαίτερα από τη μινωική Κρήτη και από τους πολιτισμούς της δυτικής Ασίας, με τους οποίους ο ναυτικός λαός της Ελλάδας είχε έρθει σε επαφή. Βέβαια όπως έχει διευκρινίσει ο συγγραφέας τα δάνεια από την Εγγύς Ανατολή αποτελούν ένα μόνο συστατικό στην όλη εικόνα. Το άλλο συστατικό είναι η ινδοευρωπαϊκή κληρονομιά και το τρίτο συ­στατικό σε αυτό το πολιτισμικό κράμα είναι η συνεισφορά του πνεύματος των ίδιων των Ελλήνων, το πιο σημαντικό από όλα.

Η «αρχετυπική» αναγωγή και τεκμηρίωση αυτών των στοιχείων και πληροφοριών είναι ένα από τα τολμηρά στοχεύματα του βιβλίου που σίγουρα θα μαγνητίσει το βλέμμα της επιστημονικής κοινότητος και όχι μόνο.

Βασίλειος Χάδος





Τετάρτη, 29 Ιουλίου 2015

Ξενοφώντος - Περί διακυβέρνησης



Ιέρων - Λακεδαιμονίων πολιτεία - Αθηναίων πολιτεία

Ο Ξενοφώντας ο Αθηναίος υπήρξε μαθητής του Σωκράτη και φιλόσοφος. Συνέγραψε δύο από τα έργα που περιλαμβάνονται στον παρόντα τόμο, τον διάλογο Ιέρων και την πραγματεία Λακεδαιμονίων πολιτεία. Το τρίτο έργο, η Αθηναίων πολιτεία, παραδίδεται στη χειρόγραφη παράδοση ψευδεπίγραφα, υπό το όνομα του Ξενοφώντα, από κοινού με τα αυθεντικά έργα του συγγραφέα. Αν και τα τρία έργα αντιπροσωπεύουν το καθένα ένα διαφορετικό σύστημα διακυβέρνησης (την αρχή του ενός ανδρός, τυράννου ή ηγεμόνα, την πολιτεία όπου κυριαρχεί ο νόμος, σύμφωνα με το μικτό πολίτευμα της αρχαίας Σπάρτης, και την εξουσία των μαζών που εξέφραζε η αθηναϊκή δημοκρατία), εντούτοις χαρακτηρίζονται από πληθώρα συναφειών. Ο παρών τόμος περιλαμβάνει μια εισαγωγή στις Ξενοφώντειες αντιλήψεις περί διακυβέρνησης υπό το πρίσμα της εν γένει πολιτικής σκέψης του συγγραφέα και με ειδική έμφαση στα Απομνημονεύματα, έργο με κεντρικό θέμα τις αναμνήσεις του Ξενοφώντα από το μεγάλο του δάσκαλο, καθώς επίσης το αρχαίο κείμενο των τριών υπό συζήτηση έργων παράλληλα με ερμηνευτικό υπόμνημα, το οποίο απευθύνεται πρωτίστως σε προχωρημένους προπτυχιακούς φοιτητές και σε πτυχιούχους των κλασικών σπουδών.

Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015

Θερμοπύλες



Η μάχη υπέρ της Δύσης

Η τριήμερη μάχη στο Στενό των Θερμοπυλών υπήρξε μια αποφασιστική πράξη αντίστασης ενάντια στη μαζική εισβολή του βασιλιά των Περσών Ξέρξη στην Ελλάδα. Η αιματοκυλισμένη αντίσταση που προέβαλαν εκεί ο Λεωνίδας και το μικρό στρατιωτικό σώμα των Τριακοσίων του, το 480 π.Χ., αποτέλεσε έκτοτε το σήμα κατατεθέν του πατριωτισμού, του θάρρους και της αυτοθυσίας.
Οι φιλοδοξίες του Ξέρξη ήταν άμετρες. Έχοντας συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη δύναμη ανθρώπινου δυναμικού και πλοίων που υπήρξε ποτέ, ξεκίνησε να κατακτήσει την Ελλάδα, στέλνοντας ταυτόχρονα τον στρατό των Καρχηδονίων να κατακτήσει τη Σικελία. Οι δύο δυνάμεις σχεδίαζαν να ανοίξουν τον δρόμο για τα πλούτη της δυτικής Μεσογείου.
Η αφήγηση του Ernle Bradford καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της εισβολής, από την κατασκευή μιας απίστευτης ξύλινης γέφυρας στον Ελλήσποντο μέχρι την τελική συντριπτική ήττα της περσικής οπισθοφυλακής στη μάχη των Πλαταιών. Εκεί, όπως και νωρίτερα, οι Σπαρτιάτες υπήρξαν οι κυρίαρχοι πρωταγωνιστές. Ωστόσο, η μοίρα των στρατευμάτων του Ξέρξη σημαδεύτηκε ανεξίτηλα στις Θερμοπύλες από μια μικρή ομάδα Σπαρτιατών οπλιτών. Στις Θερμοπύλες του ο Bradford ζωντανεύει τα πρόσωπα και τα σκηνικά της επικής αυτής μάχης με απαράμιλλη επιδεξιότητα και οίστρο.

Σάββατο, 25 Ιουλίου 2015

ΚΙΚΕΡΩΝΑ: ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ



Το παρόν βιβλίο αποτελεί την πρώτη πλήρη μεταφρασμένη και σχολιασμένη έκδοση στην ελληνική του Περί Πολιτείας (De re publica) του Κικέρωνα. Προέκυψε από την ανάγκη κάλυψης ενός σημαντικού κενού στην εγχώρια βιβλιακή παραγωγή· ενός κενού που αφορούσε στο πολιτικό συγγραφικό έργο (έχει ετοιμαστεί ήδη και η έκδοση του Περί Νόμων -De legibus- του Κικέρωνα) ενός από τους σπουδαιότερους Λατίνους συγγραφείς και για δεκαετίες καλυπτόταν από ξενόγλωσσες εκδόσεις, θεωρητικές μελέτες με αποσπασματική αναφορά στο κείμενο καθ' εαυτό, ή σχολικές, επί το πλείστον, εκδόσεις του πιο γνωστού αποσπάσματος του έργου, του Ονείρου του Σκιπίωνα. Την ανάγκη αυτή επισήμαιναν κατά καιρούς πανεπιστημιακοί συνάδελφοι, αλλά αυτός που επέμεινε στην κάλυψή της ήταν ο κ. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Καθ. Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Περιεχόμενα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ιστορικές και πολιτικές συνθήκες συγγραφής του έργου
Πνευματικές και φιλοσοφικές συνθήκες συγγραφής του έργου
Τίτλος, δομή, περιεχόμενο, χαρακτήρες, γλώσσα και ύφος
Πρότυπα και πηγές
Σημασία, πρόσληψη και επιβίωση του κειμένου
Παράδοση του κειμένου
Εκδόσεις και μεταφράσεις του διαλόγου στην ελληνική
Η παρούσα έκδοση
Το λατινικό κείμενο
Η μετάφραση
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Κριτικές και ερμηνευτικές εκδόσεις (σε χρονολογική σειρά)
Μελέτες και άρθρα
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ
ΚΙΚΕΡΩΝ, ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
TABULA NOTARUM IN APPARATU CRITICO ADHIBITARUM
ΒΙΒΛΙΑ 1 - 6
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ
ΣΧΟΛΙΑ
ΒΙΒΛΙΑ 1 - 6
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΑ
COMPARATIO NUMERORUM
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΚΥΡΙΩΝ ΟΡΩΝ

Παρασκευή, 24 Ιουλίου 2015

ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΚΟΣΜΟΕΙΔΩΛΟ



Μία μελέτη του Δρ. Χανς Κλώι για το κοσμοείδωλο που χαρακτηρίζει κάθε εποχή, με έμφαση στη δική μας: για την πορεία του από τη γένεση ως την κατάρρευση, τη διαδικασία μετάβασης από το ένα κοσμοείδωλο στο επόμενο.  

«…Όταν, τελικά, το νέο κοσμοείδωλο επιβληθεί πλήρως, τότε αποβαίνει το ακλόνητο θεμέλιο κάθε δημιουργικότητας, η οποία όμως δεν επιφέρει καμία πλέον άξια λόγου μεταβολή στο σύνολο, μόνο συμβάλλει στη συμπλήρωσή του στις λεπτομέρειες. Είναι η στιγμή κατά την οποία το κοσμοείδωλο εκπέμπει μία ισχυρότατη ακτινοβολία προς όλους τους τομείς της ζωής, του πολιτισμού, της διαπλάσεως της ανθρώπινης κοινωνίας. Το τελευταίο στάδιο, η παρακμή, συμπίπτει πάντοτε με την εμφάνιση των προάγγελων του νέου κοσμοειδώλου που έρχεται. Άλλωστε, το κοσμοείδωλο ποτέ δεν φθάνει στην τελειότητα. Όπως καθετί το εγκόσμιο, υποτάσσεται και αυτό στη νομοτέλεια της γενέσεως, της αναπτύξεως και του αφανισμού…»   

         Περιεχόμενα

  • Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
  • Οδεύουμε προς ένα νέο φιλοσοφικό σύστημα
  • Οι ιστορικές εποχές
  • Η φυσικομηχανική νοοτροπία
  • Οι ανακαλύψεις των φυσικών επιστημών
  • Ύλη και Ζωή
  • Η πραγματικότητα της ζωής



Πέμπτη, 23 Ιουλίου 2015

Διόδωρος Σικελιώτης : Υπερβόρειοι


Μιας λοιπόν και θεωρήσαμε άξια να μνημονευθούν τα μέρη της Ασίας που κείνται προς βορρά, δεν βρίσκουμε ξένο προς το θέμα να περιγράψουμε και τους μύθους που λέγονται για τους Υπερβορείους.  Από τους συγγραφείς που έχουν καταγράψει αρχαίες μυθολογίες, ο Εκαταίος και μερικοί άλλοι λένε πως στα μέρη αντίπερα της Κελτικής υπάρχει στον ωκεανό νησί όχι μικρότερο από τη Σικελία. Τούτο το νησί βρίσκεται προς την αρκτική και κατοικείται από τους Υπερβορείους, που ονομάζονται έτσι επειδή ο τόπος τους κείται πέρα από το σημείο που φυσάει ο βοριάς, κι επειδή η γη του είναι γόνιμη και παράγει τα πάντα αλλά κι επειδή το κλίμα του είναι ιδιαίτερα εύκρατο, δίνει καρπούς δυο φορές τον χρόνο.Σύμφωνα μ' έναν μύθο λοιπόν, σ' εκείνο το νησί γεννήθηκε η Λητώ, γι' αυτό κι εκεί τιμούν τον Απόλλωνα περισσότερο απ' όλους τους θεούς. Οι κάτοικοι μοιάζουν με ιερείς του Απόλλωνα,  επειδή καθημερινά υμνούν συνέχεια τούτο τον θεό με ψαλμωδίες και του απονέμουν εξαιρετικές τιμές.


Σύμφωνα μ' έναν μύθο λοιπόν, σ' εκείνο το νησί γεννήθηκε η Λητώ, γι' αυτό κι εκεί τιμούν τον Απόλλωνα περισσότερο απ' όλους τους θεούς. Οι κάτοικοι μοιάζουν με ιερείς του Απόλλωνα,  επειδή καθημερινά υμνούν συνέχεια τούτο τον θεό με ψαλμωδίες και του απονέμουν εξαιρετικές τιμές. 


Στο νησί, υπάρχει επίσης και μεγαλοπρεπές τέμενος του Απόλλωνα και ναός αξιόλογος, σφαιροειδής στο σχήμα, διακοσμημένος με αναθήματα πολλά. Αλλά υπάρχει και πόλη ιερή αφιερωμένη σ' αυτό τον θεό. 


Οι περισσότεροι που την κατοικούν είναι κιθαριστές και συνέχεια ψέλνουν στον ναό ύμνους, με τη συνοδεία της κιθάρας, δοξάζοντας τα έργα του.  Οι Υπερβόρειοι έχουν και δική τους ιδιαίτερη γλώσσα και τρέφουν πολύ φιλικά αισθήματα για τους Έλληνες, και κυρίως για .τους Αθηναίους και τους κατοίκους της Δήλου, φιλία που κληρονόμησαν από τα παμπάλαια χρόνια. 


Ο μύθος μιλάει και για κάποιους Έλληνες που επισκέφτηκαν τους Υπερβορείους και άφησαν πίσω τους ακριβά αφιερώματα με ελληνικές επιγραφές. Κατά τον ίδιο τρόπο, επίσης, ήρθε από τους Υπερβορείους ο Άβαρις στην Ελλάδα, την αρχαία εποχή, και ανανέωσε τη φιλία και τη συγγένεια με τους κατοίκους της Δήλου. 


Λένε επίσης πως απ' αυτό το νησί η σελήνη φαίνεται να απέχει πολύ λίγο από τη γη και πως πάνω της είναι φανερές κάποιες εδαφικές εξάρσεις. Λέγεται δε πως και ο θεός επισκέπτεται κάθε δεκαεννέα χρόνια το νησί, περίοδος μέσα στην οποία συντελείται η επιστροφή των άστρων στο ίδιο σημείο του ουρανού· γι' αυτό και ο χρόνος των δεκαεννέα ετών ονομάζεται από τους Έλληνες «έτος του Μέτωνος». 


Κατά την εμφάνιση του αυτή, ο θεός παίζει τη λύρα του και χορεύει όλες τις νύχτες από την εαρινή ισημερία μέχρι την ανατολή των πλειάδων, εκφράζοντας έτσι τη χαρά του για τις επιτυχίες του. Βασιλιάδες και επόπτες του τεμένους τούτης της πόλης είναι οι ονομαζόμενοι, ως απόγονοι του Βορέα, Βορεάδες, που διαδέχονται τους προκατόχους τους στα αξιώματα κληρονομικά.

Διόδωρος Σικελιώτης, Βίβλος Δευτέρα


thulebooks.gr

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2015

Ιωάννης Συκουτρής - Επιτάφιοι προς τιμήν των πεσόντων εις τας αρχαίας Αθήνας



    Στο εξώφυλλο εικονίζεται η επιτύμβια στήλη προς τιμήν του Δεξίλεω, Αθηναίου εφήβου πολεμιστή που σκοτώθηκε το 394 π.Χ., κατά τη διάρκεια του Κορινθιακού Πολέμου. Στη στήλη αναπαριστάται λίγο πριν βρει τον θάνατο. 

Συγγραφέας: Ιωάννης Συκουτρής
Εκδόσεις: Θούλη
Χρονολόγιο: Εβίνα Π. Τσαγκαράκου 
Επιμέλεια: Αθηνά Μάρκου
Σελίδες: 100
Έτος έκδοσης: 2015

Οι επιτάφιοι προς τιμήν των πεσόντων για την πατρίδα υπήρξαν η συνέχεια μιας αρχαίας παράδοσης απόδοσης τιμών στους νεκρούς ήρωες όχι μόνο έργῳ αλλά και λόγῳ, και αναπτύχθηκαν στην αρχαία Αθήνα τόσο, ώστε να αποτελούν ιδιαίτερο λογοτεχνικό είδος.

Σε μια διαφορετική, από τις συνήθεις φιλολογικές, ανάλυση των αθηναϊκών επιταφίων, ο Ι. Συκουτρής αποκαλύπτει το πραγματικό, το βαθύτερο νόημά τους: τη φυσική και υπερβατική συγχρόνως σύνδεση του αίματος με τη γη, που επιτυγχάνεται με τη θυσία του πολεμιστή, όπου κι αν αυτός πεθάνει. Μια θυσία που για τον Έλληνα ήταν δικαίωμα και ολοκλήρωνε την «ευδαιμονία του αγαθού ανδρός». Η αγάπη και η ευγνωμοσύνη για τη γη του ήταν αυτή που οδηγούσε τον πολεμιστή στην υπεράσπισή της και που δικαιολογούσε ηθικά τον πόλεμο. Ο υπέρ πατρίδος θάνατος τον συνέδεε με τους ένδοξους προγόνους του, στην αδιάσπαστη συνέχεια της φυλής, στη «μακρά αλυσίδα των πράξεων ανδρείας και εθελοθυσίας». Γιατί, λέγει ο Συκουτρής, η γη της πατρίδας του ήταν ιερή και αγαπημένη, στοργική Μητέρα και τροφός, και όχι ξένη ή μητριά, όπως είναι για τον σύγχρονο, τον επηρεασμένο από την εβραϊκή νοοτροπία, άνθρωπο. Σ' αυτή τη γη ήθελε ο ήρωας να ταφεί, την «προσιτή αμέσως και εις τας αισθήσεις και εις τα αισθήματα», τη γη-φορέα της αιώνιας εναλλαγής ζωής και θανάτου. Γι' αυτή τη γη ο ήρωας δίνει ό,τι ακριβότερο έχει: το Αίμα του. Γιατί μόνο μ' αυτόν τον τρόπο, το πνεύμα της αυτοθυσίας μπορεί να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές και να παραμείνει αιώνιο: μόνο «μέσα από το αίμα, το καθαρό από κάθε ξένο στοιχείο αίμα της φυλής». 

Σάββατο, 18 Ιουλίου 2015

Κοινωνιοβιολογία

Η νέα σύνθεση


«Η σύγχρονη κοινωνιοβιολογία δημιουργήθηκε από χαρισματικούς ερευνητές που εργάζονται κυρίως στην πληθυσμιακή βιολογία, την ζωολογία ασπονδύλων, ιδίως την εντομολογία, και την ζωολογία των σπονδυλωτών. Επειδή οι σπουδές και η ερευνητική μου εμπειρία έτυχε να αφορούν στα δύο πρώτα αντικείμενα, και καθώς είχα ακόμη κεκτημένη ταχύτητα από την συγγραφή του βιβλίου μου "Οι κοινωνίες των εντόμων", αποφάσισα να μελετήσω τα σπονδυλωτά, ώστε να επιχειρήσω μία γενική σύνοψη. Το αποτέλεσμα ήταν το βιβλίο "Κοινωνιοβιολογία: Η νέα Σύνθεση (1975)", το οποίο συνάντησε εξαιρετικά ευνοϊκή κριτική. (...) Αυτή η συνοπτική έκδοση αποσκοπεί να χρησιμεύσει και ως εγχειρίδιο και ως ημι-εκλαϊκευμένη γενική επισκόπηση της κοινωνιοβιολογίας. Λόγω του ασυνήθιστα μεγάλου ενδιαφέροντος και των συζητήσεων που έχει προκαλέσει, άφησα σχετικά άθικτο το τελευταίο κεφάλαιο που αφορά στην κοινωνική συμπεριφορά του ανθρώπου (Κεφάλαιο 26 της παρούσας συνοπτικής έκδοσης).


Περιεχόμενα

Πρόλογος στην συνοπτική έκδοση
Μέρος Πρώτο: Κοινωνική Εξέλιξη
1. Η ηθική του γονιδίου
2. Βασικές έννοιες της Κοινωνιοβιολογίας
3. Οι πρωταρχικοί παρακινητές της κοινωνικής εξέλιξης
4. Οι σχετικές αρχές τις πληθυσμιακής βιολογίας
5. Επιλογή ομάδων και Αλτρουισμός
Μέρος Δεύτερο: Κοινωνικοί μηχανισμοί
6. Μέγεθος ομάδας και Αναπαραγωγή
7. Ανάπτυξη και τροποποίηση της κοινωνικής συμπεριφοράς
8. Επικοινωνία: Βασικές αρχές
9. Επικοινωνία: Λειτουργίες και πολύπλοκα συστήματα.
10. Επικοινωνία: Προέλευση και εξέλιξη
11. Επιθετικότητα
12. Κοινωνική χωροθέτηση περιλαμβανομένης της χωροκράτειας
13. Συστήματα επικράτησης
14. Ρόλοι και Κάστες
15. Φύλο και Κοινωνία
16. Γονική φροντίδα
Μέρος Τρίτο: Τα κοινωνικά Είδη
18. Τα αποικιακά ασπόνδυλα
19. Τα κοινωνικά έντομα
20. Τα ψυχρόαιμα σπονδυλωτά
21. Τα πτηνά
22. Εξελικτικές τάσεις στα θηλαστικά
23. Οπληφόρα και ελέφαντες
24. Τα Σαρκοφάγα
25. Τα Πρωτεύοντα πλην του Ανθρώπου
26. Άνθρωπος: Από την Κοινωνιοβιολογία στην Κοινωνιολογία
Γλωσσάρι
Βιβλιογραφία
Ευρετήριο ονομάτων


Πέμπτη, 16 Ιουλίου 2015

Ύμνοι, ελεγεία και αποσπάσματα



«Ζεις πάντα, Ισχυρέ, 
και στον ίσκιο γαληνεύεις των βουνών σου
Όπως παλιά μ’ αγκάλιασμα εφηβικό 
κλείνεις στην αγκαλιά σου την αγαπημένη γη 
κι απ’ τις κόρες σου, ω Πατέρα!
Τα νησιά σου τ’ ανθισμένα 
δεν χάθηκε κανένα. 
Στέκει ακόμα η Κρήτη 
κι η Σαλαμίνα πρασινίζει 
και δάφνες Τη σκιάζουν πολλές 
κι απ’ αχτίδες ανθίζει φως ολόγυρα 
την ώρα που χαράζει 
κι ένθεη σηκώνει την κεφαλή της 
η Δήλος και η Τήνος
Και η Χίος πορφυρούς 
έχουν καρπούς αρκετούς 
Κι από λόφους μεθυσμένους 
το ποτό της Κύπρου κυλά
Και στην Καλαβρία από ψηλά 
χύνονται ρυάκια ασημένια, 
Όπως παλιά, 
στα αρχαία νερά του Πατέρα.
Όλα ζουν ακόμα, 
οι μητέρες των ηρώων, 
τα νησιά, ανθίζοντας χρόνο Το χρόνο [...]
Πες, η Αθήνα που πήγε; 
Μήπως πάνω απ’ τις τεφροδόχες 
αυτών Που σε δόξασαν, 
η πόλη σου, η πιότερο αγαπημένη, 
στις ιερές αμμουδιές, Λυπημένε θεέ!»

Φρήντριχ Χαίλντερλιν

«Ύμνοι, ελεγεία και αποσπάσματα». Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2006, Μετάφραση - σχόλια: Θανάσης Λάμπρου. Πηγή



Τρίτη, 14 Ιουλίου 2015

ΜακΤιγκ



FRANK NORRIS
ΜακΤιγκ. Μια ιστορία από το Σαν Φρανσίσκο
Πρόλογος, μτφρ., σημειώσεις: Μιχάλης Μακρόπουλος
εκδ. Gutenberg, Orbis Litterae, σελ. 480


Το ζευγάρι του κομπογιαννίτη οδοντογιατρού ΜακΤιγκ και της συζύγου του Τρίνας διέρχεται όλα τα στάδια της προσέγγισης και της ρήξης, στο επίκεντρο ενός κόσμου δηλητηριασμένου από ταπεινές "αξίες", με πρώτη την αδυναμία για το χρήμα. Η μεσαία τάξη χωρίς ψευδαισθήσεις στην "καρδιά" του σήμερα.

Frank Norris

Ο Φρανκ Νόρις έζησε λίγο (πέθανε 32 ετών από περιτονίτιδα) και έγραψε πολύ. Εγραψε «με σκοπό», επιδιώκοντας, μέσω του μυθιστορήματος, να μελετήσει τις κοινωνικές δυνάμεις και τον αντίκτυπό τους στο άτομο. Ανήκει, μαζί με τον Στίβεν Κρέιν και τον Θίοντορ Ντράιζερ, στην πλούσια παράδοση του αμερικανικού νατουραλισμού που σφράγισε τη λογοτεχνία της χώρας ανάμεσα στο 1890 και το 1920. Οι μεγάλες μυθιστορηματικές τοιχογραφίες του πάλλονται από τη βούληση να «συνδυάσει ακρίβεια και αλήθεια», να υποχρεώσει τον αναγνώστη «να αντικρίσει κατάματα τα βάσανα και τις οδύνες του ανθρώπου», να αποδεχτεί «ότι η αδικία, το έγκλημα και η ανισότητα πράγματι υπάρχουν». Τα λαϊκά του δράματα κορυφώνονται στη συντριβή.

Τον άγνωστο (καθότι αμετάφραστο) στην Ελλάδα Φρανκ Νόρις εισηγείται τώρα η πολύτιμη σειρά Orbis Litterae των εκδόσεων Gutenberg, δημοσιεύοντας, σε μετάφραση Μιχάλη Μακρόπουλου, το πρώτο μεγάλο του έργο «ΜακΤιγκ», μια συναρπαστική μελέτη της διάλυσης του χαρακτήρα υπό συνθήκες οικονομικής πίεσης, μια «ιστορία απληστίας». Η υπόθεση είναι απλή: Ο βαρύς, κουτός, απλοϊκός, αυτοδίδακτος οδοντίατρος ΜακΤιγκ γνωρίζει στο υποτυπώδες ιατρείο του τη χαριτωμένη, νοικοκυρεμένη αλλά φιλάργυρη Τρίνα. Η εξέλιξη θα είναι μοιραία: έρωτας (πρόκειται όμως πράγματι για έρωτα, ή μήπως για ένα εφήμερο σεξουαλικό πάθος, καταδικασμένο να εκφυλιστεί σε μίσος και απέχθεια;), γάμος (λανθασμένη, βεβιασμένη επιλογή), συμβίωση (αταίριαστη), εξαθλίωση (ραγδαία), φόνος και τιμωρία. 

«Κάτω από τη λεπτή στόφα όσων μέσα του ήταν καλά», σημειώνει ο Νόρις περιγράφοντας τον ΜακΤιγκ, «έρρεαν τα δυσώδη νερά στον οχετό του κληρονομικού κακού. Τα βίτσια κι οι αμαρτίες του πατέρα του κι όλων των προηγούμενων πατεράδων, ώς την τριακοσιοστή και τετρακοσιοστή και πεντακοσιοστή γενιά, τον διέφθειραν, τον μίαιναν. Το κακό μιας ολόκληρης φυλής κυλούσε στις φλέβες του. Γιατί; Δεν το ’θελε. Ηταν δικό του το φταίξιμο;». Το κληρονομικό κακό είναι πανίσχυρο: το μόνο που μπορεί να του αντιτάξει ο ΜακΤιγκ είναι «μια ενστικτώδης αντίσταση, πεισματική, αλλά και τυφλή και νωθρή».

“I’ll do for you myself, you dirty Jew,” shouted Marcus (page 246)

Αλλά δεν είναι μόνο η ζωή του ΜακΤιγκ ντετερμινιστικά καθορισμένη· και οι υπόλοιποι ήρωες μοιράζονται τη μοίρα του. Ανθρωπιά και κτηνωδία θα αντιπαλεύουν αέναα μέσα στον άνθρωπο και η δεύτερη θα έχει πάντα πολύ περισσότερες πιθανότητες να επικρατήσει. Κι έτσι, δεν θα καταλήξει μονάχα ο ΜακΤιγκ στον φόνο: η ελάσσων δράση του μυθιστορήματος θα παρασύρει ένα ακόμη ζευγάρι του βιβλίου, την εξωτική και ανεξιχνίαστη Μαρία Μακάπα και τον εξηνταβελόνη Εβραίο Ζέρκοφ στο έγκλημα. Ούτε η πλεονεξία θα βαρύνει μόνο πάνω στους δύο πρωταγωνιστές. Ο συγγραφέας θα θελήσει να προσδώσει δραματική ενότητα στο σύνολο μέσω του χρυσού, διογκώνοντας έως υπερβολής την παρουσία του: το γιγάντιο επίχρυσο δόντι –ανώφελο και εκπεσόν σήμα του βραχύβιου οδοντιατρείου του ΜακΤιγκ– τα χρυσά νομίσματα της Τρίνα, το φανταστικό χρυσό σερβίτσιο της Μαρία Μακάπα, το επίχρυσο κλουβί του καναρινιού, η ανακάλυψη του χρυσωρυχείου. Η βίαιη λάμψη του χρυσού θα απελευθερώσει τη βία που ενυπάρχει στην απληστία και θα οδηγήσει έναν προς έναν τους βασικούς ήρωες στον αφανισμό.




Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015

Η ναυμαχία της Ναυπάκτου 1571



Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου έλαβε χώρα την 7η Οκτωβρίου 1571 ανάμεσα στον στόλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στον στόλο του Ιερού Συνασπισμού, δηλαδή του Παπικού Κράτους, της Ισπανίας και της Βενετίας, και έχει συμπεριληφθεί στα σημαντικότερα γεγονότα της ανθρώπινης ιστορίας.
Στην περίφημη αυτή ναυμαχία που έγινε στα θαλάσσια ύδατα της Ναυπάκτου, συντελέσθηκε η τιτάνια σύγκρουση ανάμεσα στον Χριστιανισμό και στο Ισλάμ, ανάμεσα στον Σταυρό και στην Ημισέληνο. Νίκησε ο Σταυρός εμποδίζοντας έτσι τη διείσδυση των Οθωμανών Τούρκων στην Ευρώπη και την κυριαρχία της ισλαμικής θρησκείας σε όλο τον χριστιανικό κόσμο. Σήμερα, στις αρχές της τρίτης χιλιετίας μετά Χριστόν, και με την ημισέληνο να γέρνει απειλητικά τη σκιά της πάνω από τον σταυρό, το επίτευγμα της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου μοιάζει σημαντικό όσο ποτέ.

Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2015

ΠΛΑΤΩΝ: ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ



Επίκαιρο όσο ποτέ αυτό το έργο του Πλάτωνα έρχεται μετά από 2.400 χρόνια να ορίσει τον πολιτικό άνδρα. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες του έργου οι δύο συνομιλητές αποφασίζουν ότι ο πολιτικός είναι επιστήμονας, είναι δηλαδή «κάποιος που γνωρίζει», και η πολιτική είναι τέχνη: η τέχνη της διακυβέρνησης.

Ο αληθινός πολιτικός αντλεί την εγκυρότητα της δράσης του από το προνόμιο που του παρέχει η γνώση της τέχνης του, ένα προνόμιο που ο Πλάτων δεν αναγνωρίζει στον καθένα. Ο περιοριστικός όρος της γνήσιας γνώσης και η επιφύλαξη απέναντι στις απομιμήσεις μειώνει δραματικά το σώμα των διεκδικητών της πολιτικής εξουσίας. Αν μάλιστα δεχθούμε ότι η πολιτική επιστήμη ορίζει στον άξιο πολιτικό ένα αδήριτο καθήκον -να φροντίζει τη μόρφωση των πολιτών- τότε γενναίοι και συνετοί πολίτες είναι αυτοί με τους οποίους ο κυβερνήτης θα προχωρήσει στη σύνθεση του κοινωνικού σώματος και στην αρμονική συνύπαρξη των ανθρώπων μεταξύ τους.

Πέμπτη, 9 Ιουλίου 2015

Ο ΥΠΕΡΙΩΝ



Ο ελληνικός θεϊκός ανθρωπομορφισμός τού προσέδωσε μαγικές διαστάσεις ως Εωσφόρο ή Φωσφόρο και Έσπερο, πανέμορφους γόητες με δάδες σε πτήση, να γεμίζουν με ιλαρό φως το χάος. Αυτό το φως, ως ανέσπερη φρυκτωρία του πνεύματος καλεί ο οραματιστής Mihai Eminescu Hyperion - Υπερίωνα, με το όνομα δηλαδή του ομώνυμου Τιτάνα, γιου του Ουρανού και της Γαίας, που με την αδελφή του Ευρυφάεσσα τεκνοποίησαν τον Ήλιο, την Ηώ και τη Σελήνη, φωτεινές ανταύγειες του νοητού τρισηλίου φωτός ως "υπέρ πάντα ιών", γι' αυτό και κρατούμε το προσωπικό σύμβολο του ποιητή, τίτλο στην ελληνική μετάπλαση του ποιήματος του "LUCEAFARUL".

Τετάρτη, 8 Ιουλίου 2015

ΣΙΤΣΑ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ - Ι. ΙΛΓΙΝ: ΨΥΧΙΚΟ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ



Πρέπει όμως να ομολογήσουμε, ότι ο συ­νειδητοποιημένος κομμουνιστής είναι πάντοτε άνθρωπος θελήσεως. Με πείσμα, με υπομονή, χωρίς να κοιτάζει δεξιά και αριστερά, προχωρεί, έχοντας τη θέληση να κατακτήσει την παγκό­σμια κυριαρχία. Οι κομμουνιστές ξέρουν πολύ καλά ποιοι είναι οι σκοποί τους και τι δρόμους θα βαδίσουν. Με κάθε μέσο - θεμιτό και αθέμι­το - επιδιώκουν την επιτυχία των σκοπών τους.
Έχουν μία συγκεκριμένη ιδέα, έστω και αν η ιδέα αυτή είναι εσφαλμένη και καταστροφική. Έχουν καταρτίσει, επίσης, συγκεκριμένο σχέδιο αγώνος και, μάλιστα, σχέδιο σκληρό και ύπου­λο. Έτσι έχουν και τα δύο που είναι αναγκαία για έναν αγώνα: ιδέα και πρόγραμμα.
Αντιθέτως, οι μη κομμουνιστές δεν ξέρουν συνήθως τι θέλουν. Είναι χωρισμένοι, θέλουν διαφορετικά, συχνά αντίθετα, πράγματα, σκέ­πτονται μόνο πώς θα πολεμά και θα εξασθενίζει ο ένας τον άλλο. Δεν έχουν καμία σωτήρια πνευματική, πολιτική και κοινωνιολογική ιδεο­λογία, την οποία να αντιτάξουν στην παράλογη κομμουνιστική ιδεολογία και με την οποία να μπορέσουν να κατακτήσουν την ανθρώπινη ψυ­χή. Δεν έχουν, επίσης, πρόγραμμα σχετικά με τον τρόπο, με τον οποίο θα ήταν δυνατόν να ε­μποδίσουν την μπολσεβικική δηλητηρίαση του κόσμου. Και αν κάπου αναφανεί μια τέτοια ιδε­ολογία (όπως, για παράδειγμα, ο φασισμός) χρησιμοποιείται σαν μυστικό σπιτικό γιατρικό, θεραπευτικό για τους συγγενείς και επικίνδυνο για τους γείτονες...
Οι λαοί ζουν σήμερα, όπως κατά την εποχή της πανώλης: κανείς δεν θέλει να κολλήσει ο ίδιος την ασθένεια - οι άλλοι ας κάνουν ό,τι θέ­λουν. Ο γενικός κίνδυνος εκτιμάται μόνο σε σχέση με τον προσωπικό κίνδυνο. Η ανάγκη του ενός εξετάζεται και εκτιμάται μόνον αν επιφέρει κέρδος και ωφέλεια στον άλλο. Αλλά κανείς δεν σκέπτεται ότι, με αυτόν τον στενοκέφαλο εγωϊ­σμό, θα καταστραφούν όλοι μαζί.

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2015

ΡΙΧΑΡΔΟΣ ΒΑΓΚΝΕΡ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΒΑΓΚΝΕΡΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ



Ο Ριχάρδος Βάγκνερ (1813-1883) υπήρξε ο μεγάλος αναμορφωτής της Όπερας και δημιουργός του Συνολικού Έργου Τέχνης στα πρότυπα της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας. Δεν υπάρχει τομέας της τέχνης που να έμεινε ανεπηρέαστος από τα συγκλονιστικά «μουσικά δράματά» του: όχι μόνο μουσικοί, αλλά ποιητές και πεζογράφοι, γλύπτες και ζωγράφοι εμπνεύστηκαν από τον «Τριστάνο», τον «Ιπτάμενο Ολλανδό» και την περίφημη τετραλογία, το «Δαχτυλίδι του Νιμπελούνγκ». Σημαντικός όμως υπήρξε και ο ρόλος του στην πολιτική και τη φιλοσοφία. Κάτι περισσότερο: τα έργα του συναποτελούν ένα αυτοτελές μυστηριακό σύστημα, μία κλιμακωτή διδασκαλία που βασίζεται σε ένα ιδιαίτερο ρεύμα της δυτικής παράδοσης. Σύστημα που παραμένει άγνωστο έναν αιώνα μετά το θάνατο του Ρ. Βάγκνερ. 

Ο συγγραφέας, Πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρίας Βάγκνερ και μελετητής του έργου του μεγάλου μουσουργού, προσεγγίζει το σύστημα αυτό, αλλά και ολόκληρο το "φαινόμενο Βάγκνερ", βασιζόμενος στις πιο αξιόπιστες πηγές: τα κείμενα του ίδιου του Βάγκνερ και όσων τον γνώρισαν ή έζησαν κοντά του. Η πλούσια εικονογράφηση που περιλαμβάνει σπάνια ντοκουμέντα, καθώς και οι χρηστικοί πίνακες και η πλούσια βιβλιογραφία κάνουν την πολύπλευρη αυτή μελέτη ένα πραγματικό "βαγκνερικό εγχειρίδιο".



Κυριακή, 5 Ιουλίου 2015

Σε χορταριασμένα μονοπάτια



«Νεαρέ μου, δεν είσαι συνηθισμένος να βρίσκεσαι σε ανάγκη, δεν είσαι εξασκημένος να ζητάς βοήθεια. Έδωσες την εντύπωση ότι είσαι από καλή οικογένεια και ότι ο ίδιος είσαι τίμιο παιδί. Μιας “στιγμής ανάγκη” εξογκώθηκε τόσο από σένα, που θεώρησες ότι χρειάζεσαι “βοήθεια”. Ίσως ήταν ένας απλήρωτος λογαριασμός του γαλατά ή κάτι παρόμοιο μικρόπραγμα. Θεέ μου, θα βρεθείς σε πολύ δυσκολότερες καταστάσεις στη ζωή σου»…

Από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Κνουτ Χάμσουν «Σε χορταριασμένα μονοπάτια» (μετάφραση Ηλίας Θεοφιλάκης, εκδ. Δωδώνη, 1987)

thulebooks.gr

Παρασκευή, 3 Ιουλίου 2015

Μάρτιν Χάιντεγκερ: Επίσκεψη στο ναό του Ποσειδώνα, στο ακρωτήρι του Σουνίου



Ο καλά σχεδιασμένος δρόμος ακολουθούσε τα ήσυχα λιμανάκια του Σαρωνικού κόλπου περνώντας μέσα από οικισμούς, ενώ συγχρόνως είχαμε την δυνατότητα να βλέπουμε απέναντι την Αίγινα. Πάνω στους απόκρημνους πρόποδες του βουνού υψώνονταν τα λευκά φωτεινά ερείπια του ναού μέσα στον ισχυρό θαλάσσιο άνεμο. Για τον άνεμο οι λιγοστοί όρθιοι στύλοι αποτελούσαν τις χορδές μίας αόρατης λύρας, το τραγούδι της οποίας ο Δήλιος Θεός, που το βλέμμα του φθάνει μακριά, άφηνε ν΄ αντηχήσει στον νησιωτικό κόσμο των Κυκλάδων. 


Πώς ο άδενδρος βράχος του ακρωτηρίου υψώνει τον ναό στον ουρανό πάνω από την θάλασσα εν είδει σηματωρού για τα πλοία, πώς αυτή η ενιαία κίνηση του τόπου υπαινίσσεται την αόρατη εγγύτητα του Θείου και αφιερώνει σ΄ αυτό ό,τι φύεται και κάθε ανθρώπινο έργο -ποιος θα ήθελε να επιμείνει εδώ στην δύναμη ενός ενδεούς λέγειν;

Martin Heidegger Aufenthalte (1989), ''Διαμονές - Το ταξίδι στην Ελλάδα'', Εκδόσεις Κριτική: Αθήνα 1998

thulebooks.gr

Πέμπτη, 2 Ιουλίου 2015

Η ΓΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ



Ο Γκίσινγκ, αναζητεί με πάθος τη Γη του Ήλιου, εκεί όπου πιστεύει πως θα θεραπεύσει την σοβαρά κλονισμένη υγεία του, «... Είμαι μεσήλικας ανάπηρος και προσπάθησα να ζήσω σαν νέος και υγιής: Ηττήθηκα», θα πει με στωικότητα, για να πραγματοποιήσει έπειτα το μεγάλο του ταξίδι με στόχο και προορισμό την Μεγάλη Ελλάδα και την Ελλάδα.

Εκεί θα γοητευθεί από το άπλετο φως, την παλέτα των χρωμάτων της φύσης, τον ουρανό, αλλά και τους ανθρώπους: «Από τη γυναίκα του φύλακα αγόρασα ένα μπουκάλι κρασί της Καλαβρίας και γευμάτισα στον cella του Ποσειδώνα. Και οι δύο πλευρές προσφέρουν πανέμορφα τοπία. Δυτικά, διακρίνεις μακριά μια λωρίδα μπλε θάλασσας. Ανατολικά, μια κομψή κοιλάδα ανηφορίζει στα Απέννινα. Και τα δυο αυτά τοπία μπορείς να τα θαυμάσεις μέσα από κορνίζα που αποτελείται από δωρικούς στύλους. Θα μπορούσα ακόμη και να δακρύσω με όλα όσα αντίκριζα. Τα φτωχά χωράφια τριγύρω έχουν μάντρες κατασκευασμένες με τις πέτρες που κάποτε αποτελούσαν μέρος της ένδοξης ελληνικής πόλης. Μοιάζουν να αντηχούν ελληνικούς λόγους. Τώρα όμως είναι όλα τόσο σιωπηλά!»

Ο Γκίσινγκ στη συνέχεια θα διασχίσει το Ιόνιο. Η επαφή με το ελλαδικό τοπίο και την ιστορία που κρύβεται μέσα του θα τον θαμπώσουν τόσο ώστε να γράψει χαρακτηριστικά «...αυτά τα σκηνικά πρέπει να είναι η απόγνωση των ζωγράφων». Η Σικελία θα είναι ο επόμενος επιθυμητός προορισμός, το τελικό όνειρο. «Το επόμενο ταξίδι μου θα είναι στη Σικελία. Εκεί έχεις μαζί και Ελλάδα και Ρώμη. Με τα έργα του Ηροδότου και του Θεόκριτου ανά χείρας, θα εξασφαλίσω στη Σικελία την μεγαλύτερη ευτυχία που μπορεί να έχει κανείς επί της γης». Το ταξίδι όμως αυτό δεν θα κατορθώσει να το πραγματοποιήσει ποτέ.

Μέσα από τις επιστολές του παρόντος τόμου, τις τόσο συναισθηματικά φορτισμένες, αναδεικνύονται με αρωγό -πάντα- το πηγαίο συγγραφικό του ταλέντο, οι πλούσιες σε ιστορικό βάρος και φυσικό κάλλος περιοχές της Μεγάλης Ελλάδας και της Ελλάδας, ή αλλιώς της Γης του Ήλιου, κατά την προσφιλή έκφραση του Γκίσινγκ.

Ο αναγνώστης διαβάζοντας τις σελίδες αυτού του βιβλίου θα παρασυρθεί με την φαντασία του σ' ένα ταξίδι μνήμης, που αν και πραγματοποιήθηκε στο τέλος του 19ου αιώνα, για όσους έτυχε να το κάνουν και στις μέρες μας, εξακολουθεί να προσφέρει τις ίδιες συγκινήσεις.