Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2012

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης



Συγγραφέας: Σάντας Κωνσταντίνος

Ο "Αριστοτέλης Βαλαωρίτης" του Λευκαδίτη καθηγητή της Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Flagler College της Φλόριντα, Κωνσταντίνου Σάντα, έρχεται να συμπληρώσει ένα αξιοσημείωτο κενό στην υπάρχουσα βιβλιογραφία για τον Λευκαδίτη ποιητή και την Επτανησιακή λογιοσύνη. Το έργο αποτελεί μια κριτική εργοβιογραφική μονογραφία του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, καλύτερα θα λέγαμε μια μοναδική, συνθετική «βιογραφία» του ποιητή, της εποχής και της ποίησής του. Με μια σκευή φιλολογική-κριτική, λογοτεχνική, κοινωνιολογική, ψυχολογική, ο συγγραφέας καταθέτει σ' αυτή την ευσύνοπτη μελέτη την προσωπογραφία του ποιητή, αλλά και τη ζωντανή σκηνοθεσία του ιστορικού χρόνου του ποιητή και των ηρώων του.

Με ακριβή απλότητα και το χάρισμα της γλαφυρής γραφής, ο Κωνσταντίνος Σάντας απευθύνεται τόσο στον ειδικό, όσο και στον κάθε αναγνώστη κάνοντάς τον μέτοχο μιας συναρπαστικής αναγνωστικής εμπειρίας, παρασύροντάς τον ταυτόχρονα σε μια περιπέτεια στοχασμού και αυτοσυνειδησίας πάνω στης ιστορίας τις ατέρμονες επιστροφές.


Πέμπτη, 16 Φεβρουαρίου 2012

Η θέση του βρετανικού Τύπου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις 1955-1965


Συγγραφέας: Αφεντούλη Δέσποινα
Εκδότης: Gutenberg - Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Αριθμός Σελίδων: 321

Σκοπός αυτού του βιβλίου είναι η ανάδειξη της θέσης του βρετανικού Τύπου στα ελληνοτουρκικά θέματα τη δεκαετία 1955-1965. η πρωτοτυπία του εν λόγω έργου έγκειται στη μελέτη πρωτογενούς υλικού των εφημερίδων The Times και The Guardian αναφορικά με την προβολή της δράσης της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών, καθώς και της μετέπειτα εξέλιξης του κυπριακού ζητήματος, των διωγμών των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης το 1955, των εκλογών στην Ελλάδα και της εκτενούς αναφοράς σε πρόσωπα με πολιτική δράση στη χώρα. Επιπλέον, διερευνάται η σχέση ανάμεσα στα βρετανικά Μ.Μ.Ε., στα κέντρα εξουσίας, στις ομάδες πίεσης και στο βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, και αναδεικνύεται η σαφής προσπάθεια του βρετανικού Τύπου να προβάλει εκλεπτυσμένα, αλλά αυστηρά, τις πολιτικές επιδιώξεις και θέσεις της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα εξετάζεται ενδελεχώς το ζήτημα της "αντικειμενικότητας" στην άσκηση δημοσιογραφίας, ειδικά όταν πρόκειται για περίπλοκα πολιτικά θέματα, όπως το κυπριακό ζήτημα.

Περιεχόμενα

Πρόλογος || Πρόλογος του Χριστόδουλου Γιαλλουρίδη || Πρόλογος του Νικόλαου Ουζούνογλου || Σημείωμα της συγγραφέως || Ευχαριστίες || Γλωσσάριο - Όροι κλειδιά || Εισαγωγή || Η θέση του βρετανικού τύπου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις || Σχέσεις μεταξύ εξωτερικής πολιτικής και Μ.Μ.Ε. στην Αγγλία || Η σχέση των Μ.Μ.Ε. με τις ομάδες πίεσης στην Αγγλία || Ανάλυση άρθρων - Γενικά || Η δράση της Ε.Ο.Κ.Α. - Κύπρος, 1955-1959 || Τα Σεπτεμβριανά - Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη, 1955 || Εκλογές στην Ελλάδα, 1956 και 1963 || Το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, 1959-1960 || Η ανάφλεξη του Κυπριακού, 1963-1964 || Το μέλλον της Κύπρου στην ανατολή του 21ου αιώνα || Παραρτήματα || Βιβλιογραφία


Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2012

Εκδήλωση για τον Ελύτη



Ποιήματα του αγαπημένου της Οδυσσέα Ελύτη διαβάζει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, στην εκδήλωση «Με τον λύχνο του Αστρου - Αφιέρωμα στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη», που θα γίνει το Σάββατο στις 9 το βράδυ στο Αμφιθέατρο Ι του Κέντρου Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) του Α.Π.Θ.
Ποιήματα του αγαπημένου της Οδυσσέα Ελύτη διαβάζει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, στην εκδήλωση «Με τον λύχνο του Αστρου - Αφιέρωμα στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη», που θα γίνει το Σάββατο στις 9 το βράδυ στο Αμφιθέατρο Ι του Κέντρου Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) του Α.Π.Θ.
Η εκδήλωση αποτελεί την επίσημη συμμετοχή του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης στο Ετος Ελύτη και είναι ένα ταξίδι μίας ώρας στα έργα του βραβευμένου με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979 ποιητή, με οδηγό τις λέξεις του και τη μουσική.
Στο τραγούδι είναι ο Σπύρος Σακκάς και στο πιάνο τον συνοδεύει ο Γιώργος Κουρουπός.

thulebooks.gr

Αδάμαστες ψυχές


Συγγραφέας : Φώτης Κόντογλου

Ψυχές αδάμαστες. Ανυπότακτες και άγριες, όπως η θάλασσα την οποία διέπλεαν οι ήρωες των περιπετειών που αναπλάθει ο Φώτης Κόντογλου, χρησιμοποιώντας ιστορίες γραμμένες από το χέρι αυτών των ανθρώπων. Τα κεντρικά πρόσωπα του βιβλίου, οι θαλασσοπόροι, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Πάλεψαν γενναία μέσα στα κύματα και αντιμετώπισαν παλικαρίσια τις δυσκολίες της ζωής, βγαίνοντας νικητές, έστω κι αν τις περισσότερες φορές έφτασαν στα απώτατα όρια των σωματικών, ηθικών και ψυχικών αντοχών τους. Έτσι, προβάλλουν ως πρότυπα αγωνιστικότητας, άσχετα αν ήταν κακούργοι ή δολοφόνοι.


Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2012

Το μονόγραμμα - Ελύτης

Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012

Ο ελληνικός εμφύλιος και το διεθνές κομουνιστικό σύστημα


Συγγραφέας : Νίκος Μαραντζίδης - Κώστας Τσίβος
Εκδότης : Άγκυρα
Έτος έκδοσης : 2012

Το KKE μέσα από τα τσεχικά αρχεία 1946-1968
Σήμερα έχει γίνει απολύτως κατανοητό πως ο ρόλος των κομουνιστικών κρατών της Ανατολικής Ευρώπης στο ξέσπασμα του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου υπήρξε καθοριστικός και σύνθετος.

Η μελέτη του δικτύου αυτού, που στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως διεθνές κομουνιστικό σύστημα, και η ανάδειξη της κρισιμότητας του ρόλου του στις ελληνικές εξελίξεις της δεκαετίας του ’40 οδήγησαν σε γόνιμα συμπεράσματα και αποτελούν αναμφισβήτητα ένα από τα πιο σημαντικά αποτελέσματα του ανοίγματος των αρχείων των πρώην κομουνιστικών κρατών. Το διεθνές κομουνιστικό σύστημα λειτούργησε ταυτόχρονα ως δίκτυο αλληλοϋποστήριξης κρατικών οντοτήτων και πολιτικών κομμάτων, αλλά και ως μηχανισμός προώθησης μιας πολιτικής ιδεολογίας που είχε στόχο να αλλάξει τον κόσμο σύμφωνα με τη δική της οπτική για αυτόν.

Το βιβλίο αυτό είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια παράθεση αρχειακών εγγράφων. Στόχος του είναι να κατανοήσει ο αναγνώστης ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της διεθνούς κομουνιστικής εμπλοκής στον ελληνικό Εμφύλιο. Πώς το διεθνές κομουνιστικό σύστημα ενεργοποιήθηκε προκειμένου να υποστηρίξει τον αγώνα των Ελλήνων κομουνιστών και ποιες σχέσεις διαμόρφωσε με αυτούς. Σκοπός του βιβλίου δεν είναι μόνο να κατατεθούν γεγονότα, αλλά επιπλέον να αναλυθεί το πλαίσιο των σχέσεων που οδήγησε τους πρωταγωνιστές σε συγκεκριμένες επιλογές.

«… Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, του οποίου συγγραφέας είναι ο Νίκος Μαραντζίδης, παρουσιάζεται το γενικό πλαίσιο της σχέσης ανάμεσα στη Μόσχα, το διεθνές κομουνιστικό σύστημα και το ΚΚΕ την εποχή του Εμφυλίου πολέμου. Με τη χρήση της διεθνούς και της ελληνικής βιβλιογραφίας και με τη συγκριτική προσέγγιση, στόχος είναι να κατανοήσει ο αναγνώστης όσο γίνεται βαθύτερα αλλά και με απλό τρόπο το εξαιρετικά σύνθετο πλέγμα των σχέσεων αυτών . . .

Στο δεύτερο μέρος, που γράφτηκε από κοινού από τους δύο συγγραφείς του βιβλίου, γίνεται αναφορά στην τσεχοσλοβακική εμπλοκή κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου όσο και με το τέλος αυτού. Παρουσιάζονται επίσης η κρατική τσεχοσλοβακική πολιτική απέναντι στους έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης αυτών των ανθρώπων στην, από κάθε άποψη, μακρινή για αυτούς χώρα . . .

Στο τρίτο μέρος του βιβλίου παρατίθενται κάποια από τα αρχειακά τεκμήρια που εντοπίστηκαν στην Τσεχία. Τα αρχειακά αυτά τεκμήρια μεταφράστηκαν από τα τσεχικά από τον Κώστα Τσίβο. Τα έγγραφα αυτά χαρακτηρίζουν διάφορες φάσεις της πρόσφατης ιστορίας κατά τα έτη 1946-1968 και ταξινομούνται από εμάς σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: στην εμφύλια σύγκρουση και τη βοήθεια της Τσεχοσλοβακίας, στη δράση του ΚΚΕ μετά τον Εμφύλιο, στο ζήτημα των πολιτικών προσφύγων και, τέλος, στις δύο μεγάλες κρίσεις του ΚΚΕ αυτή του 1956 και εκείνη του 1968.»

(Από τον Πρόλογο του βιβλίου)


Κυριακή, 12 Φεβρουαρίου 2012

Το δέρμα

μτφρ.: Παναγιώτης Σκόνδρας
εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 448


Κούρτσιο Μαλαπάρτε
Το δέρμα

Μια συγκλονιστική μαρτυρία
Αντί σημαίας, ένα ανθρώπινο τομάρι...

Απόσπασμα από κριτική του Στάντη Αποστολίδη
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=315811
Το Δέρμα θ' απογοητεύσει τον αναγνώστη που γυρεύει ένα μυθιστόρημα. Οχι γιατί δεν ανταποκρίνεται στις γραμματολογικες απαιτήσεις του όρου. Και μύθος είναι και Ιστορία, αλλά λείπουν οι «ήρωες» -γιατί γράφεται για τους ηττημένους!- και αντί πλοκής, αναδύονται εικόνες σπασματικές μονάχα, μιας κόλασης που ελάχιστοι έχουν το κουράγιο ν' αντικρίσουν... Σελίδες που σε καθηλώνουν, μα σαν τις διαβάσεις, εύχεσαι να μην είχαν γραφεί ποτέ. Θηριωδίες έξω νου, που ελπίζεις να μη συνέβησαν... Κι όμως, δεν είναι παρά αλήθειες χαμένες στα παραλειπόμενα της Ιστορίας, λησμονημένες μες στους θριαμβικούς αλαλαγμούς για τους Σύμμαχους «ελευθερωτές» της Ευρώπης...

Τον Οκτώβριο κιόλας του 1943, μετά την κατάρρευση του Μουσολίνι, οι αμερικανικές δυνάμεις, με συνοδεία Καναδών, Γάλλων, Μαροκινών, Αλγερινών, Τυνήσιων και άλλων εξωτικών εθνικοτήτων αποβιβάστηκαν στη Νάπολη, ξεκινώντας ένα σκληρό αγώνα για την εκκαθάριση της χώρας από τα γερμανικά στρατεύματα, πόλη προς πόλη, δρόμο προς δρόμο. Τα θλιβερά απομεινάρια του ιταλικού στρατού, έχοντας καταθέσει ταπεινωτικά τα όπλα και αλλάζοντας παράταξη, ντυμένα με παλιές αγγλικές στολές του μετώπου της Αφρικής, πολεμούσαν τώρα σαν παλιάτσοι στο πλευρό των νέων τους «συμμάχων», για να κερδίσουν από κοινού τον ίδιο εκείνο πόλεμο που είχαν χάσει μαζί με τους Γερμανούς! Ο Μαλαπάρτε, σύνδεσμος-αξιωματικός, παρακολουθεί βήμα βήμα τη νικηφόρα πορεία, αλλά με τα μάτια στραμμένα κατά πίσω: στους συντριμμένους, τους τραγικούς, πεινασμένους, εξαθλιωμένους συμπατριώτες του, που οφείλουν να σκεπάσουν την ντροπή και τα κουρέλια τους επευφημώντας τους νικητές τους! Το χρονικό της χαμερπούς επιβίωσης, του φρικαλέου αλληλοσπαραγμού, που δεν ξέσπασε μεν σαν εμφύλιος, όπως στην Ελλάδα, μα χωρίς να 'ναι και λιγότερο αιματηρός, συνιστά τον σκελετό κάτω από το Δέρμα.


...... Διφυής στην κυριολεξία, καθότι γόνος Γερμανού και Ιταλίδας, με ευρύτατη ευρωπαϊκή καλλιέργεια, δεν είναι ασφαλώς διόλου τυχαίο πως το φιλολογικό του ψευδώνυμο ήταν το ανάποδο του Βοναπάρτη!

Αν είναι δύσκολο να κρίνει πια κανείς το πρόσωπο -«χαμαιλέων» ή αυτοσπαρασσόμενη διαρκώς μεταξύ των άκρων συνείδηση;-, το έργο του, βαθύτατα ανθρώπινο και ορισματικό κυρίως ειπείν της εποχής του, μ' ευρύτατη επίδραση, δεν έχει ούτε κομμουνιστικά ούτε φασιστικά ούτε χριστιανικά ίχνη. Εστέτ, στο βάθος, ταμπουρωμένος πίσω από έναν ακραίο κυνισμό, που τον οδηγεί στην αυτομαστίγωση και την αυτοταπείνωση μες στο χάος της κόλασης γύρω του, ντρέπεται για τη ζέστα του και για την ανθρωπιά του. Αλλά και μαζί, οξύτατα καταγγελτικός, εξαπολύει μιαν αδυσώπητη ειρωνεία, έναν εθνικό αυτοσαρκασμό, διατυπωμένον με ανένδοτο ουαϊλδικό πνεύμα. Χαράζει ένα πορτρέτο του λαού του ειδεχθές, ελπίζοντας ίσως, ενδόμυχα, πως αυτό θα «άρει τις αμαρτίες», θα τραβήξει τις ασκήμιες όλες πάνω του, σαν άλλο πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέυ, αφήνοντας τη χώρα του άμωμη... Οι περιγραφές του, βγαλμένες από την Αποκάλυψη. Οι εμφανιζόμενες μορφές μοιάζουν τόσο στους δαίμονες της μιχαηλαγγελικής Δευτέρας Παρουσίας ή τα τερατόμορφα πλάσματα του Μπος, ώστε γεννούν αμφιβολίες για τα γραφόμενά του. Μα το θέμα δεν είναι καν η αλήθεια των γεγονότων, όσο η αλήθεια της ματιάς - που 'ναι αδιαμφισβήτητη. Αυτή φαίνεται πως ήταν η Ιστορία και ποτέ δεν τη μάθαμε, ποτέ δεν θα περάσει στα επίσημα εγχειρίδια. Γιατί όσοι περπατάνε σήμερα στην πλατεία της Σάντα Μαρία Νοβέλλα της Φλωρεντίας, θαυμάζοντας τ' αθάνατα μνημεία, σεβόμενοι τον πολιτισμό, τον χώρο, δύσκολα θα πιστέψουν πως πάνω στα ίδια εκείνα σκαλιά εκτελούσαν χαριεντιζόμενοι οι νικητές παρτιζάνοι αιχμαλώτους αράδα, νέα παιδιά 16-17 χρονών, με την κατηγορία του δωσιλογισμού -αληθινή; ψεύτικη; ποιος ξέρει;- και το ακόμη πιο ασύλληπτο: πως έβγαινε αγανακτισμένος ο εφημέριος με μια σκούπα στο χέρι και τους βάραγε, μ' ένα σκέτο σκουπόξυλο, τους οπλισμένους με αυτόματα, να πάνε αλλού, σ' άλλη εκκλησιά, αν θέλουν να κάνουν τις εκτελέσεις τους, να μην του λερώνουν αυτουνού το προαύλιο!... Και ύστερα έπιανε και πάστρευε τις λίμνες αίματα από τα μάρμαρα γκρινιάζοντας... Αυτή την Ιστορία, του δρόμου, ο Μαλαπάρτε τη μεταφέρει με τρόπο μοναδικό!

Στα θλιβερά βομβαρδισμένα σοκάκια της Νάπολης, στην Αππία οδό, μπρος απ' τα Σέρμαν που κατευθύνονταν για τη Ρώμη, στον μοναχικό κώνο του Βεζούβιου, στις συνοικίες της Φλωρεντίας, αντιμέτωπος με τους ελεύθερους σκοπευτές, τέλος, στην πλατεία του Μιλάνου, μπρος στο κρεμασμένο πτώμα του Μουσολίνι απ' το τσιγκέλι, όπου το μάτι του γυρίσει, όπου κι αν δει, ερείπια μαύρα της ζωής του βλέπει εκεί, αγόρια και κορίτσια να εκπορνεύονται για λίγες δεκάρες στους ελευθερωτές, ξετσίπωτους «ήρωες της επόμενης μέρας» να προβάλλουν με ψευτομαρξιστικό ένδυμα μες απ' τα λαγούμια τους για να δοξαστούν μαζί με τους νικητές, μίση αχαλίνωτα, ανθρώπους απελπισμένους, σε οργιαστικό χορό πιασμένους καθημερινά με τον θάνατο. Και μολαταύτα δεν χάνει ποτέ τον απέραντο υπαρξιακό του οίκτο... Γιατί για τον Μαλαπάρτε ο άνθρωπος είναι ανεκτός μόνο μέσα στην εξαθλίωση και τον εξευτελισμό. Ο άνθρωπος μέσα στην τύχη του, ο άνθρωπος που κάθεται στον θρόνο της αλαζονείας του, της ισχύος του, της ευτυχίας του, ο ντυμένος με τα στολίδια του νικητή, ο άνθρωπος ο καθήμενος επί του Καπιτωλίου, είναι θέαμα αποκρουστικό...


Συνθετικά, το Δέρμα πάσχει, όπως και το Καπούτ -μα για τη «σύνθεση» νοιάζονται μόνον οι γραφιάδες της σειράς... Οι κοφτοί διάλογοι, που ενίοτε παραπέμπουν σε θέατρο του παραλόγου, κρατάνε καθηλωμένο τον αναγνώστη, το υπερβατικό στοιχείο στις περιγραφές καθιστά πιο έντονη την υποβολή, ενώ ο πληθωρικός λυρισμός του, μολονότι πανταχού παρών, δεν κουράζει πάντως όσο στο Καπούτ.

Η βασική του ιδέα, που δίνει και τον τίτλο στο έργο, του 'χει καρφωθεί από τη γερμανική προέλαση στην Ουκρανία, με το πρωταντίκρισμα ενός ανθρώπινου κουφαριού, τσαλαπατημένου από τις ερπύστριες των τανκς, που κάποιος, για να το μεταφέρει στο κοινό χωνευτήριο, το τσιμπάει με τη μύτη της αξίνας του και την παίρνει επ' ώμου! Εκείνο που ήταν άνθρωπος, ανεμίζει τώρα σαν δερμάτινη σημαία στο κοντάρι της! Αυτή είναι η σημαία μας, η σημαία της Ευρώπης μετά την απερίγραπτη αλληλοσφαγή, διακηρύσσει ο παραδοξολόγος πάντα Μαλαπάρτε! Το δέρμα είναι η μοναδική μας πατρίδα, στ' όνομα της οποίας γίνονται όλα! Για να σώσει κανείς το τομάρι του και μόνο πολεμάει... (Και αναρωτιέμαι μάλιστα μήπως θα 'ταν προσφυέστερο η απόδοση του τίτλου να 'ταν Το τομάρι - μολονότι αντιλαμβάνομαι τόσο το κακόηχο της λέξης όσο και τις άλλες σημασίες που σύρει μαζί της.) Ενα όμοιο ισοπεδωμένο κουφάρι από συμμαχικό άρμα έξω από τη Ρώμη αναρριπίζει τη μνήμη και τον βεβαιώνει γι' άλλη μια φορά πως αυτό που μένει πια δεν είναι παρά το σκέτο τομάρι μας. Ολος ο πολιτισμός αιώνων, όλη η εκλεπτυσμένη Αναγέννηση, ο γενναίος Διαφωτισμός δεν βοήθησαν και καταντήσαμε ν' αγωνιζόμαστε πάλι για τα στοιχειώδη, τα εντελώς απαραίτητα, τη σκέτη ύπαρξη, το πιο ταπεινό καθενός: το δέρμα του και μόνο!........

Το Δέρμα αποτελεί μαρτυρία συγκλονιστική και παράλληλα μια διάπυρη αντισυμβατική καταγγελία! Μπορεί κανείς να μισήσει τον συντάκτη της ή να θάψει μέσα του το βιβλίο, αλλά δεν μπορεί ποτέ να το προσπεράσει ή να το λησμονήσει. Αλλωστε αυτό και δεν του συγχωρούν του Μαλαπάρτε!...




Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2012

Τα Πάθη του Κόσμου


Arthur Schopenhauer


Συγγραφέας: Άρθουρ Σοπενχάουερ
Εκδοτικός Οίκος:PRINTA

Όπως γράφει και ο Γάλλος συγγραφέας Didier Raymond, "Ο Σοπενχάουερ ξαναγίνεται της μόδας. Η εποχή μας, που δεν πιστεύει πια σε τίποτα, βρίσκει σ' αυτόν μια απάντηση στο μηδενισμό της. Ο άνθρωπος της σύγχρονης κοινωνίας, μια αληθινή επιθυμητική μηχανή, αντιστοιχεί στον τυφλό και τρελό μηχανισμό που σκιαγραφεί ο Σοπενχάουερ. Πηγαίνει από επιθυμία σε επιθυμία, δίχως να βρίσκει ικανοποίηση. Μόλις μια επιθυμία ικανοποιηθεί, μια άλλη τη διαδέχεται. Έτσι, ο άνθρωπος της καταναλωτικής κοινωνίας είναι μια τέλεια σοπενχαουερική μαριονέτα.

Η ηθική πρόοδος της ανθρωπότητας είναι μια φενάκη, είχε πει ο Σοπενχάουερ. Οι πόλεμοι, οι επαναστάσεις, η τρομοκρατία που συγκλονίζουν τον κόσμο μας, αποδεικνύουν πως ο άνθρωπος παραμένει πάντα σκληρός. Η επιστημονική πρόοδος είναι μια ψευδαίσθηση, λέει ο φιλόσοφος. Η σύφιλη δεν είναι πια εδώ, μα το AIDS την αναπληρώνει με το παραπάνω. Κανείς δεν πιστεύει πια στις φιλοσοφίες της ιστορίας που τόσο κατέκρινε ο Σοπενχάουερ. Αρκετά παραμορφωτικά κάτοπτρα έχουν οριστικά θρυμματιστεί. Όμως, νέα παραληρήματα ξεφυτρώνουν από παντού.

Ο οριενταλισμός, ο αποκρυφισμός επανέρχονται με δύναμη. Η φτώχεια ευδοκιμεί πάντοτε. Το ποσοστό αυτοκτονιών βρίσκεται σε διαρκή άνοδο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η πλήξη, η απραξία και οι τεχνητοί παράδεισοι (αλκοόλ, ναρκωτικά) που τις συνοδεύουν υποσκάπτουν τις κοινωνίες μας. Ο Σοπενχάουερ επιστρέφει στη μόδα γιατί είναι ο στοχαστής όλων των εποχών παρακμής. Κι αυτές οι εποχές τον αγαπούν γιατί τους επιστρέφει την εικόνα της κενότητάς τους".


ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ


Όβε Ρόλανδσεν - Μια κοινότατη μύγα μετρίου μεγέθους - Πατέρας και γιός


Συγγραφέας:ΧΑΜΣΟΥΝ ΚΝΟΥΤ

Στον τόμο αυτό συγκεντρώνονται τρία πεζά –Όβε Ρόλανδσεν, Μια κοινότατη μύγα μετρίου μεγέθους, Πατέρας και γιος– από τα πλέον χαρακτηριστικά του έργου του σπουδαίου Νορβηγού λογοτέχνη. Τρία διηγήματα, όπου διακρίνεται η μοναδική αφηγηματική ικανότητα του Χάμσουν, η ασυνήθιστη ψυχολογική δύναμη της γραφής του, η δεξιοτεχνία του στη λεπτότατη απόδοση και περιγραφή χαρακτήρων και συναισθημάτων, που συνεπαίρνει τον αναγνώστη. Ο νομπελίστας συγγραφέας, που δύσκολα μπορεί να ενταχθεί σε κάποια σχολή, καθώς επιλεκτικά υιοθετεί κι απορρίπτει στοιχεία του ρεαλισμού, του νατουραλισμού, του ρομαντισμού, και βαθιά ιδεαλιστής ο ίδιος, περιγράφει με σπάνια ακρίβεια και ευστοχία χαρακτήρες και περιστατικά από τη ζωή στη θάλασσα, την ύπαιθρο, την πόλη, με το μοναδικό προσωπικό του ύφος, απλό και ταυτόχρονα περίτεχνο, λιτό αλλά και κατεξοχήν άμεσο και δυνατό.

Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2012

Ο φιλόσοφος και ο λύκος


Τι μας διδάσκει η άγρια φύση για την αγάπη, τον θάνατο και την ευτυχία


Συγγραφέας : Mark Rowlands

Όταν ο Mark Rowlands ήταν 27 ετών, λέκτορας στη Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, αγόρασε ένα κουτάβι λύκου. Αυτή ήταν η αρχή μιας σχέσης καθοριστικής για τη ζωή του φιλοσόφου και καταλυτικής στη διαμόρφωση της σκέψης του. Το βιβλίο αρχίζει με την εξουθενωτική ενεργητικότητα του Μπρένιν όταν ήταν κουτάβι και τελειώνει με τον θάνατό του, 11 χρόνια αργότερα. Πρόκειται για την εντυπωσιακή μαρτυρία μιας φιλίας που ξεπέρασε τα όρια των διαφορετικών ειδών και συγχρόνως για μια συγκλονιστική ανάλυση της χαράς, της δύναμης και της ουσίας της ανθρώπινης φύσης.


"Είναι πολύ σπάνιο να έχει εμπνεύσει ένα και μοναδικό ζώο τόσο βαθείς στοχασμούς για την ηθική, τη θνητότητα και τη μισανθρωπία - ένα αυτοβιογραφικό κείμενο που μοιάζει με ιστορία αγάπης ανάμεσα στον συγγραφέα και τον λύκο, τον πρωταγωνιστή της ιστορίας αυτής"
(Frans de Waal, συγγραφέας του βιβλίου "Our Inner Ape")


"Σε αυτή τη συναρπαστική ιστορία της ένταξης ενός καθαρόαιμου λύκου στη ζωή ενός καθηγητή της φιλοσοφίας εναλλάσσονται συνεχώς ο βαθύς στοχασμός και το κωμικό στοιχείο. Το βάθος και η συγκίνηση... είναι ένα χρονικό που θα σας κάνει να επανεξετάσετε τη σχέση σας με τα κατοικίδια ζώα και την ευθύνη μας απέναντί τους"
(Roger Fletcher, εφημερίδα Morning Star)


"Η διήγηση συμπληρώνεται σε πολλά σημεία με ενδιαφέροντα φιλοσοφικά θέματα... Ο Rowlands εξετάζει κριτικά (με τη βοήθεια του Nietzsche) τη στάση μας απέναντι στο θάνατο"
(Keith Ridgway, Daily Telegraph)

Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου 2012

6.2.1945 – 6.2.2012: 67 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΕΡ ΜΠΡΑΖΙΓΙΑΚ


είναι νωρίς στον κόσμο αυτό, μ’ ακούς
δεν έχουν εξημερωθεί τα τέρατα, μ’ ακούς
Ο. Ελύτης

Στις 6 Φεβρουαρίου του 1945 ένας από τους ευγενέστερους, όσο και ηρωικούς, εκπροσώπους των Ευρωπαϊκών Γραμμάτων, ο Γάλλος Ρομπέρ Μπραζιγιάκ, εκτελέστηκε, μετά την καταδίκη του για «εσχάτη προδοσία». Κλάσματα δευτερολέπτου πριν να αντηχήσουν οι ριπές που ντρόπιασαν ένα ολόκληρο έθνος, ο Γάλλος λογοτέχνης φώναξε με δύναμη και πίστη «Ζήτω η Γαλλία!»

Το «έγκλημα» του Ρομπέρ Μπραζιγιάκ ήταν το φρόνημά του και οι απόψεις που εξέφρασε για φλέγοντα ζητήματα της εποχής του και κυρίως το ότι από ένα χρονικό σημείο και μετά τάχθηκε υπέρ της συνεργασίας της Γαλλίας με τη Γερμανία προσδοκώντας από μία τέτοια συνεργασία την Αναγέννηση της Ευρώπης σε πολιτικό αλλά και πολιτιστικό επίπεδο. Δεν ήταν ο μόνος άλλωστε. Σ’ αυτό ρεύμα που συνετάραξε την Ευρώπη συμμετείχαν ήρωες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ακραιφνείς πατριώτες και κάποιοι από τους κορυφαίους λογοτέχνες και καλλιτέχνες της Ευρώπης του προηγούμενου αιώνα, αλλά και ο Αμερικανός Έζρα Πάουντ, πιο «ευρωπαϊστής» και από τους Ευρωπαίους. Δυστυχώς, το γεγονός ότι όλοι αυτοί είχαν «διαφορετικές» θέσεις και ιδέες από αυτές που επικράτησαν τελικά, αντί να γίνει, πρώτα απ’ όλα, αποδεκτό και ακολούθως να μελετηθεί, πολεμήθηκε ποικιλοτρόπως: δια της διώξεως, της φυλακίσεως, της εκτελέσεως, του διασυρμού αλλά και της αποσιωπήσεως… Στην περίπτωση του Μπραζιγιάκ χρησιμοποιήθηκαν όλα τα μέσα: δίωξη, εκβιαστική σύλληψη της μητέρας του, εγκλεισμός του στη φυλακή, δίκη, καταδίκη σε θάνατο, εκτέλεση! Και μετά έως σήμερα: αποσιώπηση, πολλές φορές και συκοφάντηση! Σε βιογραφίες και αναφορές στον Μπραζιγιάκ, όποιος κι αν είναι ο συντάκτης, είναι σπάνιο να μην διαβάσουμε ότι επρόκειτο για έναν από τους μεγαλύτερους λογοτέχνες της Γαλλίας αλλά και της Ευρώπης (κι ενώ πέθανε πολύ νέος, 36 σχεδόν ετών). Όμως το έργο του δεν γίνεται γνωστό, τα βιβλία του δεν εκδίδονται, είναι δύσκολο να βρεις ακόμη και σε βιβλιοθήκες τα άρθρα του, συχνά για να αποκτήσεις πρόσβαση σε αυτά απαιτείται ειδική άδεια, η οποία δίνεται κατ’ εξαίρεση και έχει άμεση σχέση με το τι θέλει κανείς να γράψει γι’ αυτόν! Έτσι, αν η εκτέλεσή του είναι ντροπή και έγκλημα για τη Γαλλία, η αποσιώπησή του είναι ντροπή και έγκλημα για όλην την Ευρώπη: τη μεταπολεμική Ευρώπη που στέκεται ακόμη αμήχανη, ντροπιασμένη, δειλή και ένοχη μπροστά στο μεγαλείο λογοτεχνών όπως ο Μπραζιγιάκ, ο Σελίν, ο Έζρα Πάουντ, ο Κνουτ Χάμσουν, ο Γιούνγκερ, ο Ντριέ Λα Ροσέλ, η Σίτσα Καραϊσκάκη και άλλοι….


Ο Μπραζιγιάκ, λοιπόν, δεν καταδικάστηκε και εκτελέστηκε παρά για τις απόψεις του. Κι ακόμη σήμερα σε μια εποχή που η ελευθερία της έκφρασης θεωρείται ύψιστο ιδανικό, το όνομά του δεν έχει αποκατασταθεί. Ίσως γιατί «είναι νωρίς μέσα στον κόσμο αυτό», ίσως γιατί ακόμη «δεν έχουν εξημερωθεί τα τέρατα».

Και μια μοιραία σύμπτωση, νοήμων ίσως, όπως θα ‘λεγε κι ο Γιουνγκ: Ο Μπραζιγιάκ εκτελέστηκε ακριβώς 11 χρόνια μετά την αιματηρή εξέγερση Γάλλων πατριωτών στο Παρίσι, μια εξέγερση στην οποία συμμετείχε κι ο ίδιος και η οποία είχε ως κατάληξη τη δολοφονία 22 ατόμων από τους εξεγερμένους. Μια εξέγερση η οποία ήταν πολύ σημαντική για την εποχή της και η οποία επίσης έχει αποσιωπηθεί. Πρέπει να γίνει ιδιαίτερη αναφορά ότι ένας από τους εξεγερμένους που δολοφονήθηκαν ήταν Έλληνας, ο Cambo Costa, 42 ετών, που ζούσε στο Παρίσι, ήταν μουσικός κι εκείνη την εποχή άνεργος. Η εξέγερση αυτή με την αιματηρή της κατάληξη είχε συγκλονίσει τον Μπραζιγιάκ. Κάθε χρόνο άφηνε στη μνήμη τους ένα μπουκέτο βιολέτες, στο κεντρικό σημείο του χώρου όπου έγινε η σύρραξη με τους αστυνομικούς. Είχε πει, μάλιστα: «Εάν η έκτη Φεβρουαρίου ήταν μια αποτυχία ως συνωμοσία, ήταν (ωστόσο) μια ενστικτώδης και θαυμάσια επανάσταση, μια νύχτα θυσίας που παραμένει στη μνήμη μας με τον πόνο της, τον κρύο της άνεμο, τις ωχρές φευγάτες μορφές της, τις ανθρώπινες ομάδες της που κατείχαν τα πεζοδρόμια, την ακατάκτητη ελπίδα της σε μια εθνική Επανάσταση, την ακριβή ημερομηνία της γεννήσεως του Κοινωνικού Εθνικισμού στην πατρίδα μας. Δεν έχει σημασία ότι αργότερα κάθε τμήμα αυτής της φλεγομένης πυράς, αυτών των θανάτων που ‘σαν όλοι αγνοί, το εκμεταλλεύτηκε η δεξιά και η αριστερά. Δεν μπορεί κανείς να διαφυλάξη αυτό που υπήρξε από κείνο που (μετά) συνέβη.»
Ακριβώς λοιπόν, έντεκα χρόνια μετά, ήρθε η ώρα να εκτελεστεί ο ίδιος. Το τελευταίο του ποίημα στη φυλακή της Φρεν, όπου κρατείτο, το οποίο έγραψε λίγες ώρες προτού «τον πάρουν» ήταν:

Συνεχίζουν ν’ αστράφτουν οι τελευταίοι πυροβολισμοί
στο ομιχλώδες πρωινό που οι δικοί μας πέσανε στη γη
ανάμεσά σας θα βρεθώ με ενδεκάχρονη χρονοτριβή
Εσάς απόψε σκέπτομαι Ώ του Φεβρουάριου νεκροί!

(Μετάφραση Γεώργιος Μεταξάς)


Κι οι τελευταίες ώρες του: Πρωί 6ης Φεβρουαρίου 1945. Στη φυλακή της Φρεν συναντιέται με τον δικηγόρο του και τη βοηθό του. Τους αποχαιρετά με αυτά τα λόγια: «Σήμερα είναι 6 Φεβρουαρίου - να με σκέφτεστε και να σκέφτεστε κι εκείνους που πέθαναν σαν σήμερα πριν από έντεκα χρόνια». Επιβιβάζεται σ’ ένα όχημα που τον οδηγεί στο οχυρό Μονρούζ. Τα 12 μέλη του εκτελεστικού αποσπάσματος είναι εκεί. Φαίνονται αμήχανοι και ταραγμένοι. Θα εκτελέσουν έναν λογοτέχνη. Ο Μπραζιγιάκ τους φωνάζει «Κουράγιο!» Τον δένουν σε έναν ξύλινο πάσσαλο. Δεν δέχεται να του δέσουν τα μάτια. Υψώνει το βλέμμα προς τον ουρανό κοιτάζει τον ήλιο κατάματα, κοιτάζει τον θάνατο κατάματα και φωνάζει «ζήτω η Γαλλία» προτού οι σφαίρες της Γαλλικής Δημοκρατίας τον δολοφονήσουν.


Μετά τον θάνατό του οι αντιδράσεις ήταν πολλές- γράφτηκαν πολλά, από τα πιο χαρακτηριστικά όμως είναι τα ακόλουθα λόγια του Φρανσουά Μπρινιό:

« Δεν πάω ποτέ στην λειτουργία που γίνεται στη μνήμη του. Σπάνια επισκέπτομαι τον τάφο του. Μα όλη αυτή η υπόθεση είναι για μένα, σκληρή και μαύρη σαν πέτρα.
Δεν εμφανίζομαι ποτέ σε τελετές που γίνονται προς ανάμνησή του, γιατί ντρέπομαι που δεν μπορώ να προσφέρω τίποτε παρά μόνο λόγια.
Άρχισα να υποτιμώ τον εαυτό μου τη μέρα που συνειδητοποίησα ότι δεν είχα το θάρρος να σκοτώσω εκείνους που τον δολοφόνησαν»

Έργα του Ρομπέρ Μπραζιγιάκ: - διάφορα άρθρα στις εφημερίδες Action Francaise και je suis partout.

- Présence de Virgile (1931)

-le Voleur d’étincelles (1932),

- l’Enfant de la nuit (1934),

- Histoire du cinéma (1935),

- Histoire de la guerre d’Espagne,

-Portraits (1935),

-le Marchand d’oiseaux ou le Méridien de Paris (1936),

-Comme le temps passe (1937),

-Pierre Corneille (1937),

-les Sept Couleurs(1939, υποψήφιο για το βραβείο Γκονγκούρ)

-Notre avant-guerre (1941),

-la Conquérante (1943),

-les Quatre Jeudis (1944),

-Lettre à un soldat de la classe 60 (Γράμμα σ’έναν στρατιώτη της κλάσης του 60 – γράφτηκε στη φυλακή της Φρεν)

- Poèmes de Fresnes (Τα ποιήματα της Φρεν- επίσης γραμμένο στη φυλακή)

- Chenier (γραμμένο κι αυτό στη φυλακή)

-Anthologie de la poésie grecque

-Bérénice, théâtre (drame)

-Journal d’un homme occupé

και άλλα




Περισσότερα εδώ και εδώ

Κυριακή, 5 Φεβρουαρίου 2012

Μάντζικερτ


Η αρχή του τέλους του μεσαιωνικού ελληνισμού

Συγγραφέας: Νίκος Τσάγγας
Εκδότης: Γκοβόστης

Tο Mάντζικερτ είναι η καθοριστική στιγμή του Mεσαιωνικού Eλληνισμού. Eίναι η στιγμή εκείνη κατά την οποία η παραπαίουσα, λόγω εσωτερικών κυρίως αντιθέσεων, Bυζαντινή Aυτοκρατορία υφίσταται μία άνευ προηγουμένου πανωλεθρία από τους Σελτζούκους Tούρκους, από την οποία δεν επρόκειτο να συνέλθει ποτέ. Eίναι η στιγμή εκείνη όπου οι φιλότιμες πράγματι προσπάθειες του ιδεαλιστή Aυτοκράτορα Pωμανού Δ΄ Διογένη καταρρέουν άδοξα εξαιτίας της προδοτικής, κατά κύριο λόγο, στάσεως της ιθύνουσας τάξης του Bυζαντίου, η οποία επειδή δεν ήθελε να υποστεί μείωση της οικονομικής της ισχύος, προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα του κράτους που θα του επέτρεπαν να ανορθώσει την στρατιωτική του ισχύ, η οποία είχε σοβαρά κλονισθεί, και να σωθεί έτσι από τον απειλούμενο όλεθρο, αντέδρασε υπονομεύοντας εκ των έσω την τεράστια προσπάθεια που κατέβαλλε ο Pωμανός Δ΄ Διογένης προς αυτή την κατεύθυνση. Eίναι η στιγμή εκείνη που το σιδερένιο χέρι του Bυζαντίου μένει παράλυτο από το τρομερό χτύπημα και δίνεται έτσι η δυνατότητα στους κεντροασιάτες νομάδες να εισχωρήσουν ανεμπόδιστα και να εγκατασταθούν μόνιμα πλέον στη μικρασιατική ενδοχώρα.
Eίναι η στιγμή εκείνη που αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για το χιλιόχρονο Aνατολικό Pωμαϊκό Kράτος. Eίναι η στιγμή εκείνη που ο ελληνικός κόσμος χάνει την οικουμενικότητά του και συρρικνώνεται στη βαλκανική του διάσταση. Kίνητρο για να γραφεί το βιβλίο αυτό ήταν η σφοδρή μου επιθυμία να αποκαταστήσω την ιστορική μνήμη του άδολου πατριώτη Pωμανού Δ΄ Διογένη, που τόσο βάναυσα και εντελώς άδικα έχει κακοποιηθεί απ’ όλους σχεδόν τους ιστορικούς που ασχολήθηκαν με το ίδιο θέμα.